Öznel İyi Oluş
Subjective Well-being (SWB)
Tanım
Bireyin kendi yaşam kalitesini, mutluluk düzeyini ve doyumunu hem duygusal hem de bilişsel boyutlarıyla değerlendirdiği kişisel kanaatidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, kronik ağrı hastası olan 45 yaşındaki bir bireyin, fiziksel semptomları sabit kalmasına rağmen, aldığı bilişsel temelli psikoterapi sonrasında genel yaşam doyum skorlarında anlamlı bir artış bildirmesi, öznel iyi oluşun bilişsel bileşeninin duyusal girdilerden bağımsız olarak yeniden yapılandırılabileceğini gösterir.
Derin Analiz
Öznel iyi oluş, pozitif psikoloji literatüründe multidisipliner bir çerçevede incelenir. Yapı itibarıyla iki ana bileşene ayrılır: Afektif (duygusal) iyi oluş ve bilişsel iyi oluş. Afektif bileşen, hoş duyguların (neşe, huzur) sıklığı ile nahoş duyguların (kaygı, çökkünlük) yokluğunu dengeli bir şekilde içerirken; bilişsel bileşen, bireyin genel yaşamından ve kariyer, ilişkiler gibi spesifik alanlarından duyduğu global tatmini kapsar. Nörobiyolojik düzlemde, bu değerlendirme süreçleri prefrontal korteksin üst düzey bilişsel işlevleri ile limbik sistemin ödül ve duygu düzenleme devreleri arasındaki karmaşık etkileşimlerle şekillenir. Zaman içindeki istikrarı, genetik yatkınlıklar (örneğin set-point teorisi) ile çevresel faktörlerin ve yaşam olaylarının dinamik dengesine bağlıdır.
Etimoloji
Latince 'subiectivus' [özneye, zihne ait olan] ve Eski İngilizce 'welbeon' [iyi olma, refah içinde bulunma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mutluluk (genellikle anlık bir duygulanımı ifade ederken öznel iyi oluş uzun vadeli bilişsel ve duygusal bir değerlendirmedir) ve Psikolojik İyi Oluş (Ryff'in modeli gibi özerklik, amaç ve kişisel gelişim odaklıdır, SWB ise daha çok hedonik refah tanımına dayanır).
Keşfetmeye Devam Edin
Pozitif Psikoloji
Pozitif Psikoloji
Positive Psychology
Bireylerin patolojilerine odaklanmak yerine öznel iyi oluşlarını, erdemlerini ve yaşam kalitelerini artıran psikolojik durumları inceleyen bilimsel araştırma alanı.
İncele