Psödobarkinsonizm
Pseudoparkinsonism
Tanım
Genellikle dopamin reseptör antagonistlerinin (nöroleptikler) kullanımına ikincil olarak ortaya çıkan, idiyopatik Parkinson hastalığı ile birebir aynı motor bulguları taklit eden ilaç kaynaklı ekstrapiramidal sendrom.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısıyla atipik antipsikotik tedavisi gören 42 yaşındaki bir erkek hasta, tedavinin 3. haftasında ellerinde kaba istirahat titremesi, yürürken kollarını sallayamama ve yüzde maske yüz ifadesi şikayetleriyle başvurur. Nörolojik muayenede üst ekstremitelerde rijidite saptanır. Semptomların hastanın psikiyatrik tablosundan değil, kullanılan dopamin antagonistinin striatal D2 reseptör blokajından kaynaklandığı anlaşılarak psödobarkinsonizm teşhisi konulur.
Derin Analiz
Psödobarkinsonizm, etiyolojik kökeni itibarıyla nörodejeneratif bir süreçten ziyade iatrojeniktir. Temel mekanizma, mezostriatal dopaminerjik yolağın blokajına, özellikle nigrostriatal sistemdeki D2 reseptörlerinin farmasötik antagonizmine dayanır. Bu blokaj, striatumdaki dopamin ve asetilkolin arasındaki hassas dengeyi bozarak kolinerjik tonusun aşırı baskın hale gelmesine yol açar. Klinik pratikte; bradikinezi (hareketlerde yavaşlık), istirahat tremoru, rijidite (dişli çark belirtisi) ve postural instabilite ile karakterizedir. DSM-5 TR kapsamında 'İlacın Neden olduğu Hareket Bozuklukları' başlığı altında incelenir ve asıl nörolojik tablodan en büyük farkı, etken farmakolojik ajanın kesilmesi veya dozunun titre edilmesiyle tamamen reversibl (geri dönüşümlü) olmasıdır.
Etimoloji
Karıştırmayın
İdiyopatik Parkinson Hastalığı ile motor bulgular açısından tamamen aynıdır; ancak ayırt edici nokta psödobarkinsonizmde öyküde ilaç kullanımı olması ve tablonun ilacın kesilmesiyle gerilemesidir. Akut akatizi ve tardif diskinezi gibi diğer ekstrapiramidal yan etkilerle de karışabilir; fakat akatizi motor huzursuzluk, tardif diskinezi ise çoğunlukla istemsiz koreoatetoid hareketlerle karakterizedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele
Akatizi
Akatizi
Acathisia
Hareketsiz duramama dürtüsüyle karakterize, genellikle bacaklarda yoğunlaşan şiddetli bir öznel iç huzursuzluk ve motor ajitasyon durumu.
İncele