Rasgele Değişken
Random Variable
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji araştırmasında, sosyal anksiyete tedavisinin etkinliğini ölçmek için kullanılan 'Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği'nden hastaların aldığı toplam puanlar birer rasgele değişken olarak ele alınır. Her hastanın puanı önceden kesin olarak bilinemez ancak büyük örneklemlerde bu puanların hangi olasılık dağılımını (örneğin normal dağılım) izlediği istatistiksel olarak modellenebilir.
Derin Analiz
Olasılık kuramı ve istatistikte rasgele değişken, örneklem uzayındaki her bir olayı bir sayısal değere eşleyen matematiksel bir fonksiyondur. Kesikli (discrete) ve sürekli (continuous) olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır. Kesikli rasgele değişkenler belirli ve sayılabilir değerler alırken (örneğin bir testten alınan doğru sayısı), sürekli rasgele değişkenler belirli bir aralıktaki sonsuz sayıda değeri alabilir (örneğin reaksiyon süresi milisaniyeleri). Davranış bilimlerinde ve psikometride, ölçülmek istenen soyut psikolojik yapılar (örneğin zeka, kaygı düzeyleri) doğrudan gözlenemez; bu yapılar hataya açık ölçümler üzerinden birer rasgele değişken olarak modellenir. Ölçüm hataları ve bireysel farklılıklar, bu değişkenlerin olasılıksal doğasını belirler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sabit değişken (fixed variable) ile karıştırılır; sabit değişkenin değerleri araştırmacı tarafından önceden belirlenir veya sabit tutulur, oysa rasgele değişken şansa bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Keşfetmeye Devam Edin
Olasılık Dağılımı
Olasılık Dağılımı
Probability Distribution
Rassal bir değişkenin alabileceği olası değerleri ve bu değerlerin gerçekleşme olasılıklarını eşleştiren teorik matematiksel fonksiyon veya model.
İncele
Beklenen Değer
Beklenen Değer
E / Expected Value
🔹 1. (E): Olasılık kuramında ve istatistikte, bir rastgele değişkenin uzun vadeli ortalama sonucunu veya teorik ortalamasını gösteren matematiksel sembol. 🔹 2. (expected value): Rastgele bir değişkenin olası tüm değerlerinin kendi olasılık ağırlıklarıyla çarpılarak toplandığı matematiksel ortalama.
İncele
Varyans
Varyans
Variance
Bir veri setindeki gözlemlerin aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaştığını ve kendi içinde nasıl bir yayılım sergilediğini gösteren, ortalamadan sapmaların karelerinin ortalaması.
İncele