Retrokognisyon
Retrocognition
Tanım
Geçmişte gerçekleşmiş bir olayı, normal duyusal kanıtlar, çıkarımlar veya öğrenme yolları olmaksızın sanki şu anda yaşanıyormuş gibi deneyimleme veya bu olaya dair gizli bilgilere erişme iddia edilen paranormal yetenek.
Örnek Vaka / Uygulama
Parapsikolojik bir deneyde, katılımcıya daha önce mühürlenmiş ve gerçekleştirilmiş Zener kartı testlerinin sonuçlarını hiçbir ipucu olmadan bilmesi istenir; katılımcı geçmişteki bu denemelerin sonuçlarını bildiğini iddia eder.
Derin Analiz
Parapsikoloji ve anomalistik psikoloji literatüründe yer alan retrokognisyon (veya postkognisyon), ampirik bilimsel paradigmaların sınırları dışında kalan bir iddiadır. Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji perspektifinden bu fenomen, bellek yanılsamaları, kriptomnezi (unutulmuş bilgilerin bellek tarafından yeniymiş gibi hatırlanması), konfabülasyon veya geriye dönük doğrulama yanlılığı (hindsight bias) gibi iyi belgelenmiş bilişsel çarpıtmalarla açıklanır. Bireyin geçmişteki bir olaya dair detayları normal yollarla (bilinçaltı algı, örtük bellek) edinip bunu paranormal bir kavrayış olarak yanlış atfetmesi, beyin timsali hataların tipik bir tezahürüdür.
Etimoloji
Latince 'retro-' [geriye doğru] + 'cognitio' [bilme, tanıma, idrak etme] kelimelerinin birleşiminden İngiliz şair ve filolog Frederic William Henry Myers tarafından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Prekognisyon (gelecekteki olayları bilme) ile sıklıkla karıştırılır; retrokognisyon tamamen geçmiş zaman odaklıdır. Ayrıca kriptomnezi ile karışabilir, ancak kriptomnezide bilgi daha önceden edinilmiş ancak unutulmuştur, retrokognisyonda ise iddia edilen bilgiye paranormal yollarla ulaşıldığı öne sürülür.
Keşfetmeye Devam Edin
Prekognisyon
Prekognisyon
Precognition
Gelecekte gerçekleşecek olayların, duyu organlarının bilinen sınırları dışındaki yollarla (duyu ötesi algı) önceden algılandığı iddia edilen parapsikolojik bir fenomendir.
İncele
Parapsikoloji
Parapsikoloji
Parapsychology
Mevcut fiziksel ve biyolojik yasalarla açıklanamayan, bilgi veya enerji transferi iddiasındaki iddia edilen psişik olayları inceleyen sözdebilimsel disiplin.
İncele
Kriptomnezi
Kriptomnezi
Cryptomnesia
Bireyin daha önceden karşılaşıp unuttuğu bir bilgiyi veya fikri, kendi orijinal yaratımı zannetmesiyle ortaya çıkan örtük hafıza hatası.
İncele
Konfabulasyon
Konfabulasyon
Confabulation
Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.
İncele