Sahte Otorite
False Authority
Tanım
Tanınmış bir uzmanın kendi alanı dışındaki konularda da yetkin kabul edilerek görüşlerine başvurulmasını içeren informal mantık hatası.
Örnek Vaka / Uygulama
Popüler bir televizyon programında, milyonlarca hayranı olan ödüllü bir sinema oyuncusunun, hiçbir tıp eğitimi veya klinik araştırması bulunmamasına rağmen belirli bir bağışıklık takviyesinin hastalıklardan koruduğunu iddia etmesi ve izleyicilerin oyuncunun ününden ötürü bu tıbbi iddiayı mutlak doğru olarak kabul etmesi.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve eleştirel düşünce literatüründe sahte otorite (argumentum ab auctoritate), insan zihninin bilişsel kestirmelere (heuristics) olan doğal eğilimini sömüren sistematik bir akıl yürütme hatasıdır. Bireyler, karmaşık bilgi ağlarıyla başa çıkarken zihinsel yükü azaltmak adına otoritelerin görüşlerini kabullenme eğilimindedir (halo etkisi). Ancak bu mekanizma, uzmanlığın alan özgüllüğü (domain specificity) ilkesini göz ardı ettiğinde manipülatif bir ikna tekniğine dönüşür. Örneğin, Nobel ödüllü bir fizikçinin ekonomi politikaları hakkında kesin yargılarda bulunması ve kitlenin unvan hilesi nedeniyle bu argümanı sorgulamadan kabul etmesi, bilişsel ekonominin yarattığı tipik bir yanlılıktır. İstatistiksel ve mantıksal geçerlilikten yoksun olan bu durum, argümanın içeriğinden bağımsız olarak kaynağın statüsüne dayalı bir doğrulama yanılsaması yaratır.
Etimoloji
Latince 'falere' (yanıltmak, aldatmak) kökünden türetilen 'false' ile Latince 'auctoritas' (otorite, nüfuz, tavsiye) sözcüklerinin birleşiminden oluşan retorik ve mantık terimi.
Karıştırmayın
Otoriteye Başvurma Yanılgısı (Argumentum ad verecundiam) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki fark, o alanın gerçek bir uzmanına başvurulsa bile konunun o uzmanın uzmanlık alanı dışına taşması durumunda 'sahte otorite' halini almasıdır.