Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sezgisel Tip

İntuitive Type

Tanım

Carl Jung'un analitik psikolojisinde, bilinçdışı işaretler ve silik uyarıcıların keskin bir algıyla yorumlanması yoluyla uyum sağlayan irrasyonel kişilik tipi.

Örnek Vaka / Uygulama

Kritik bir pazarlık masasında tüm finansal veriler ve mantıksal göstergeler anlaşmanın olumlu sonuçlanacağını gösterirken, sezgisel tipteki bir yönetmen karşı tarafın beden dilindeki mikro ifadeler ve atmosferdeki örtük gerilim nedeniyle 'bu işte gizli bir risk var' diyerek masadan kalkar ve ilerleyen süreçte haklı olduğu ortaya çıkar.

Derin Analiz

Analitik psikolojinin yapı taşlarından biri olan sezgisel tip, Jung'un dört temel psikolojik işlevinden (düşünce, duygu, duyu, sezgi) biri olan 'sezgi'nin bireyin baskın yönünü oluşturduğu durumu betimler. Jung bu tipi 'irrasyonel' olarak sınıflandırır; çünkü buradaki irrasyonalite patolojik bir akıldışılığı değil, mantıksal akıl yürütme veya ampirik kanıtlama süreçlerinden bağımsız olarak, bilgiyi doğrudan bilinçdışı kaynaklardan edinme kapasitesini ifade eder. Sezgisel tip, çevredeki henüz somutlaşmamış olasılıkları, potansiyelleri ve örtük dinamikleri, diğer tiplerin fark edemeyeceği kadar ince bir hassasiyetle yakalar. Bu bireyler için gerçeklik, duyusal verilerin ötesinde, sezginin açığa çıkardığı anlam ağlarıyla örülüdür.

Etimoloji

Latince 'intueri' (içine bakmak, gözlemlemek, tefekkür etmek) fiilinden türetilmiştir; Carl Jung'un analitik psikoloji terminolojisinde bilinçdışı süreçlerin dolaysız algılanmasını ifade eder.

Karıştırmayın

Duyusal tip (sensation type) ile karıştırılır; duyu tipi somut, o anki fiziksel gerçekliğe ve olgusal verilere odaklanırken, sezgisel tip olguların arkasındaki potansiyellere ve gelecekteki olasılıklara odaklanır.