Simetri Zorlantısı
Symmetry Compulsion
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında bir erkek danışan, çalışma masasındaki kalemlerin, defterin ve bilgisayarın kenarlara olan uzaklıklarını milimetrik olarak eşitlemeden odadan çıkamamaktadır. Bu kontrolü yapmadığında gün boyunca zihnini meşgul eden rahatsız edici bir simetri takıntısı (obsesyon) ve 'kötü bir şey olacağı' hissi yaşamakta, bu simetriyi sağlamak için (kompülsiyon) her sabah işe gitmeden önce 45 dakika harcamaktadır.
Derin Analiz
Simetri zorlantısı, temel olarak Obsesif-Kompülsif Bozukluk (OKB) yelpazesinde yer alan ve bireyin zihinsel rahatsızlık hissini azaltmak adına nesneleri hizalama, düzenleme ya da belirli bir geometrik dengede tutma zorunluluğu hissettiği klinik bir fenomendir. Nörobiyolojik düzeyde, bu durumun kortiko-striato-talamo-kortikal (KSTK) devrelerdeki işlev bozuklukları, özellikle orbitofrontal korteks ve kaukat çekirdek arasındaki hata saptama mekanizmalarının aşırı aktif çalışmasıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Birey, nesneler tam olarak 'doğru' veya 'hizasında' olmadığında yoğun bir içsel gerilim, kaygı ya da felaket senaryoları yaşar. Düzenleme eylemi, bu geçici anksiyeteyi düşüren bir nötrleme stratejisi olarak işlev görür ancak döngüyü pekiştirir.
Etimoloji
İngilizce 'symmetry' (Latince 'symmetria', Yunanca 'symmetria' [ölçü uyumu, orantı]) ve 'compulsion' (Latince 'compellere' [zorlamak, mecbur bırakmak] kökünden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Obsesif-Kompülsif Kişilik Bozukluğu'ndaki (OKPB) genel düzenlilik ve mükemmeliyetçilik özelliği ile karıştırılır; ancak OKPB'de ego-sintonik (kişinin benliğine uygun, sorun olarak görülmeyen) bir yaşam tarzı hakimken, simetri zorlantısı OKB'de ego-distonik (kişiyi rahatsız eden, istem dışı dayatılan) ve işlevselliği bozan davranışlardır.
Keşfetmeye Devam Edin
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsesif-kompülsif Bozukluk
Obsessive-compulsive Disorder (OCD)
Bireyin işlevselliğini ciddi ölçüde kısıtlayan, tekrarlayıcı ve istemsiz düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan ritüellerden (kompülsiyonlardan) oluşan kronik bir ruhsal bozukluktur.
İncele
Kompülsiyon
Kompülsiyon
Compulsion
Obsesyonların yarattığı yoğun kaygı ve stresi azaltmak ya da felaket senaryolarını engellemek amacıyla, bireyin kendini yapmak zorunda hissettiği yineleyici davranışlar veya zihinsel eylemler.
İncele