Sıra-ölçek İstatistiksel Testi
Rank-order Statistic Test
Tanım
Gruplar arası farkları veya sıralı değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek amacıyla kullanılan, verilerin sayısal değerlerinden ziyade büyüklük sıralarına (rank) dayanan nonparametrik istatistiksel testlerin genel adı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloğun, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda sosyal beceri puanları (1'den 10'a kadar sıralı ölçek) ile ebeveyn stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek istediğini varsayalım. Veriler normal dağılım göstermediği ve sıralı verilerden oluştuğu için, parametrik olan Pearson korelasyonu yerine sıra-ölçek temelli Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılarak iki değişken arasındaki monotonik ilişki güvenle analiz edilir.
Derin Analiz
Sıra-ölçek istatistiksel testleri, verilerin normal dağılım varsayımını karşılamadığı ya da ölçüm düzeyinin ordinal (sıralı) olduğu durumlarda kullanılan temel nonparametrik araçlardır. Parametrik testlerin aksine popülasyon parametreleri üzerine sıkı varsayımlar (örneğin varyans homojenliği veya normallik) dayatmazlar; bunun yerine gözlemleri küçükten büyüğe veya büyükten küçüğe sıralayarak medyanlar veya sıra toplamları üzerinden analiz yürütürler. Spearman Korelasyon Katsayısı (Spearman's rho) veya Kendall Tau gibi katsayılar bu çerçevede iki değişken arasındaki monotonik ilişkileri test etmek için kullanılırken; Mann-Whitney U veya Kruskal-Wallis gibi testler de iki ya da daha fazla bağımsız grubun dağılımlarını karşılaştırmak için bu mantıkla çalışır. İstatistiksel güç açısından, veri normallik varsayımını sağladığında parametrik testlere göre biraz daha düşük güce sahip olsalar da, uç değerlere (outliers) karşı dirençli olmaları nedeniyle klinik psikoloji ve davranış bilimlerinde oldukça güvenilir bir alternatif sunarlar.
Etimoloji
İngilizce 'rank' (derece, sıra) ve 'order' (düzen) kelimeleri ile Latince 'statisticus' (devlet bilimine ait) ve 'testum' (sınama kabı, ergitme potası) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Parametrik testler (örneğin Pearson korelasyonu veya Student t-testi) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, parametrik testlerin ham verilerin ortalama ve varyansını baz alması, sıra-ölçek testlerinin ise verilerin yalnızca sıralı konum bilgilerini kullanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Nonparametrik Test
Nonparametrik Test
Nonparametric Test
İlgilenilen popülasyonun dağılımına veya varyans homojenliğine ilişkin herhangi bir varsayımda bulunmayan hipotez testidir.
İncele
Spearman Korelasyon Katsayısı
Spearman Korelasyon Katsayısı
Spearman Correlation Coefficient
İki sırasal (ordinal) değişken arasındaki monotonik ilişkinin gücünü ve yönünü ölçen nonparametrik bir istatistiksel bağımlılık katsayısıdır.
İncele
Mann-whitney U Testi
Mann-whitney U Testi
Mann–whitney U Test
Bağımsız iki örneklemin merkezi eğilimlerinin birbirinden anlamlı düzeyde farklı olup olmadığını test eden, normal dağılım varsayımı gerektirmeyen parametrik olmayan bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele