Şizoid Fenomenler
Schizoid Phenomena
Tanım
Nesne ilişkileri kuramında, bireyin terk edilme veya yutulma korkularıyla sosyal ilişkilerden fantezi dünyasına çekilmesi ve aynı zamanda dış dünyaya karşı derin bir bağ kurma arzu ve açlığı hissetmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşmelere başvuran 30 yaşındaki bir danışan, iş yerindeki sosyal ortamlardan sürekli kaçınmakta, öğle aralarında yalnız kalmayı tercih etmekte ve insanlarla bağ kurmaktan korktuğunu ifade etmektedir. Ancak detaylı analizde, aslında insanları çok önemsediği, gece boyunca zihninde başkalarıyla harika diyaloglar kurduğu karmaşık fantezi senaryoları yazdığı, fakat gerçek bir temasın başladığı anda yoğun bir boğulma ve reddedilme paniğiyle hızla kabuğuna çekildiği görülmüştür.
Derin Analiz
Harry Guntrip tarafından 1968 yılında psikanalitik literatüre kazandırılan şizoid fenomenler, bireyin içsel dünyasında yaşadığı temel bir paradoksu inceler. Nesne ilişkileri perspektifinden bakıldığında, bu fenomenler ikircikli (ambivalan) bir dinamik barındırır: Birey hem yakın ilişkilerden korkar çünkü ötekinin varlığını kendi otonomisini yok edecek bir yutulma (engulfment) tehdidi veya kaçınılmaz bir terk edilme travması olarak algılar; hem de nesne açlığı (object hunger) nedeniyle kronik bir yalnızlık ve ilişki özlemi çeker. Bu çatışma, genellikle dış dünyanın ezici uyaranlarından kaçmak amacıyla libidosal enerjinin içsel fantezi dünyasına (schizoid retreat) yatırım yapmasıyla sonuçlanır. Klinik düzlemde, bu süreç dışsal görünüşte bir soğukluk ve kayıtsızlık maskesi altında, içeride ise oldukça kırılgan, canlı ve acı çeken bir egonun varlığına işaret eder.
Etimoloji
Modern Yunanca 'schizein' [bölmek, parçalamak] kökünden türetilen 'schizoid' sıfatı ile Latince 'phaenomenon' [görünen olay, tezahür] sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Şizoid Kişilik Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır; ancak şizoid fenomenler belirli bir kişilik yapısından ziyade, nesne ilişkileri teorisinde hem nevrotik hem de psikotik düzeydeki bireylerde görülebilen intrauterin dinamikleri ve fanteziye çekilme mekanizmalarını tanımlayan genel bir kavramdır. Ayrıca otizm spektrum bozukluğundan, sosyal etkileşim kuramama eksikliğinden değil, ilişkisel korkuların yarattığı aktif bir geri çekilme savunmasından ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Nesne İlişkileri Kuramı
Nesne İlişkileri Kuramı
Object Relations Theory
Kişilik gelişimini ve motivasyonu, içgüdüsel dürtülerin tatmininden ziyade, diğer insanlarla (nesnelerle) kurulan erken dönem ilişkilerin içselleştirilmiş temsillerine dayandıran psikanalitik yaklaşım.
İncele
Yutulma Korkusu
Yutulma Korkusu
Engulfment
Bireyin dışsal bir güç tarafından ele geçirilme veya yakın ilişkilerde bağımsızlığını ve benliğini tamamen yitirme korkusuyla deneyimlediği aşırı kaygı durumu.
İncele