Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Soyut Kavramsallaştırma

Abstract Conceptualization

Tanım

Somut gözlemlerden ve tikel örneklerden yola çıkarak genel, tümel kavramlar üretme veya nesnel karşılığı olmayan soyut düşünsel yapılar formüle etme zihinsel süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikoterapistin, seans sırasında danışanın defalarca dile getirdiği 'arkadaşlarım beni aramadı', 'iş yerinde terfi edemedim' gibi tikel ve somut üzüntü öykülerinden hareketle, bu durumların gerisindeki 'reddedilme hassasiyeti' ve 'terk edilme şeması' gibi soyut psikolojik yapıları inşa etmesi.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve öğrenme kuramlarında (özellikle Kolb'un Deneyimsel Öğrenme Modeli'nde), bireyin somut yaşantılarını mantıksal çıkarsamalar, teoriler ve genellemeler haline getirdiği üst düzey birbiriyle ilişkili bilişsel aşamadır. Ön frontal korteksin yürütücü işlevleri, çalışma belleği ve semantik bellek ağları üzerinden yürür. Birey, duyusal girdileri ve özel durumları kategorize ederek, doğrudan fiziksel referansı olmayan 'özgürlük' gibi soyutconstruct'ları veya 'köpek' gibi kategorik üst-kavramları zihinsel olarak manipüle etme yetisi kazanır.

Etimoloji

Latince 'abstractus' (çekip çıkarılmış, ayrıştırılmış; ab- [uzaklaşma] + trahere [çekmek]) ve 'conceptus' (zihinsel tasavvur, kavram; concipere [toplamak, gebe kalmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Somut düşünme (konkret düşünme) ile karıştırılır; somut düşünme yalnızca fiziksel ve gözlenebilir nesnelerle sınırlıyken, soyut kavramsallaştırma kategorizasyon ve genelleme yapabilme yetisini gerektirir.