Tasarım Matrisi
Design Matrix
Tanım
Deneysel veya gözlemsel bir çalışmadaki açıklayıcı değişkenlerin sayısal değerlerini satır ve sütunlar halinde düzenleyen iki boyutlu veri tablosudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi katılımcının iki farklı tedavi yönteminin (ilaç ve plasebo) test edildiği bir klinik deneyde, her satır bir hastayı, sütunlar ise hastanın yaşını, cinsiyetini ve hangi tedavi grubunda yer aldığını (0 veya 1 olarak) gösteren değerleri içerir. Bu matris, istatistiksel yazılımda regresyon katsayılarını hesaplamak için doğrudan girdidir.
Derin Analiz
İstatistikte ve özellikle regresyon analizlerinde temel bir yapı taşı olan tasarım matrisi (genellikle X harfi ile gösterilir), her bir satırın bağımsız bir gözlemi veya katılımcıyı, her bir sütunun ise yordayıcı veya bağımsız değişkeni temsil ettiği bir matristir. Genel doğrusal modelin (GLM) çözümünde, parametre tahminlerinin elde edilmesi ve varyans analizlerinin matris cebiri yardımıyla hesaplanabilmesi için bu yapı zorunludur. Tasarım matrisi; sürekli değişkenlerin yanı sıra, kategorik verileri kodlamak için kullanılan gösterge (dummy/indicator) değişkenlerini de içerebilir, böylece istatistiksel modellerin karmaşık ilişkileri test etmesine zemin hazırlar.
Etimoloji
Fransızca 'dessin' [çizim, taslak] + Latince 'matrix' [dişi hayvan, rahim, kaynak, temel yapı]
Karıştırmayın
Kovaryans matrisi ile sıkça karıştırılır; kovaryans matrisi değişkenler arasındaki ilişkileri veya varyansları gösterirken, tasarım matrisi ham gözlem değerlerinin ve model katsayılarının yapılandırıldığı tablodur.