Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Temaruz

Malingering

Tanım

Belirli bir dışsal kazanç elde etmek amacıyla, bedensel veya ruhsal bir hastalığın belirtilerinin bilinçli ve kasıtlı olarak taklit edilmesi veya abartılması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Ağır bir suçla yargılanan sanığın, duruşmada ceza ehliyetini yitirmiş gibi davranarak işitsel hallüsinasyonlar geçirdiği iddiasıyla psikotik semptomları taklit etmesi; ancak hastane gözlem yatışı süresince test bataryalarında ve gözlem altında tutarsız profiller sergilemesi.

Derin Analiz

Adli psikiyatri ve klinik değerlendirmelerde temaruz, psikopatolojiden farklı olarak tamamen istemli ve amaca yönelik bir eylemdir. DSM-5 sınıflandırmasında bir akıl hastalığı olarak değil, 'klinik ilginin odağı olabilecek diğer koşullar' başlığı altında incelenir. Temel motivasyon, yasal yükümlülüklerden kaçınmak (askerlik, hapis cezası vb.), maddi tazminat kazanmak veya reçeteli ilaç temin etmek gibi net dışsal kazançlardır. Yapılandırılmış klinik görüşmeler ve özel simülasyon testleri (MMPI-2 validity scales gibi) ile ayırt edici tanısı konulur; yapay zeka ve algoritmik taramalar dahi bu bireylerin tutarsızlık profillerini saptamada kritik rol oynar.

Etimoloji

Fransızca 'simération' (benzetme, taklit etme) kökünden ve Latince 'malus' (kötü) ile 'lingere' sözcüklerinin kesişiminden evrilmiştir; klinik terminolojide bilinçli ve çıkar odaklı rol yapmayı ifade eder.

Karıştırmayın

Yapay bozukluk (factitious disorder) ile sıklıkla karıştırılır; yapay bozuklukta dışsal kazanç (para, ceza muafiyeti) yoktur, birey hasta rolü oynamayı birincil kazanç (ilgilenilme, hasta olma isteği) olarak arar. Konversiyon bozukluğunda ise semptomlar bilinçdışıdır.

Keşfetmeye Devam Edin

Yapay Bozukluk

Factitious Disorder

Bireyin, dışsal bir kazanç (maddi çıkar, yasal kurtuluş vb.) amacı gütmeksizin, yalnızca hasta rolünü benimsemek amacıyla fiziksel veya psikolojik belirtileri kasıtlı olarak uydurması, üretmesi veya abartmasıyla karakterize ruhsal bozukluk.

İncele

Münchausen Sendromu

Münchausen Syndrome

Bireyin, hasta rolünü üstlenme ve tıbbi ilgi görme amacıyla fiziksel belirtileri bilinçli olarak uydurduğu, kronik ve şiddetli bir yapay bozukluk formudur.

İncele

Adli Psikiyatri

Forensic Psychiatry

Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.

İncele