Tesadüfi Zincirleme
Accidental Chaining
Tanım
Pekiştirme elde etmek için işlevsel olmayan fazladan bir davranışı da içeren iki veya daha fazla eylemin, zamansal tesadüfler sonucu pekiştireçle bağlanarak öğrenilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir laboratuvar faresinin bir kaldıraç basma görevi sırasında, pekiştireç verilmeden hemen önce burnunu kafesin sol köşesine dokundurduğunu varsayalım. Bu durum pekiştireçle tesadüfen aynı anda gerçekleşirse, fare sonraki denemelerde 'sol köşeye dokunma' ile 'kaldıraca basma' eylemlerini bir zincir halinde ard arda sergilemeye başlar.
Derin Analiz
Edimsel koşullama bağlamında, tesadüfi zincirleme, organizmanın pekiştirme anında sergilediği alakasız veya gereksiz bir motor çıktının, pekiştireçle temporal (zamansal) yakınlık kurması neticesinde davranış zincirine dahil olmasını ifade eder. Skinner'ın güvercinlerdeki batıl inanç deneylerinde gözlemlenen mekanizmanın temelini oluşturur. Davranışsal analizde, organizma ile çevresel uyarıcı arasındaki bu istemsiz eşleşme, asıl hedef davranışla hiçbir nedensel bağı olmayan topografik hareketlerin (örneğin hedef düğmeye basmadan önce kendi etrafında dönme) kalıcılaşmasına yol açabilir.
Etimoloji
İngilizce 'accidental' (Latince: *accidens*, tesadüfi olay/durum) ve 'chaining' (Eski İngilizce *chaine*, halka/zincir biçiminde birbirine bağlama) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Klasik zincirleme (operant chaining), davranışsal bileşenlerin mantıksal ve işlevsel bir sırayla bilinçli olarak şekillendirilmesini gerektirirken; tesadüfi zincirleme, nedensellik bağı olmaksızın tamamen temporal tesadüfe dayalı hatalı bir öğrenme kalıbıdır.