Tobit Analizi
Tobit Analysis
Tanım
Bağımlı değişkenin belirli bir eşik değerin altında veya üstünde yığılma gösterdiği, sansürlenmiş (censored) verileri incelemek için kullanılan sınırlı bağımlı değişken regresyon modelidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetenek testleri üzerine yapılan bir araştırmada, testin üst sınırının 500 puan olduğu varsayılın. Soruların tamamını doğru yapan ileri düzeydeki öğrenciler, gerçek yetenek düzeyleri ne kadar farklı olursa olsun 500 puanda kümelenir. Okuma ve matematik skorlarının bu akademik yetenek üzerindeki etkisini incelemek için OLS kullanmak yanıltıcı sonuçlar doğurur; bu noktada Tobit analizi, üst sınıra yığılan verileri hesaba katarak tarafsız parametre tahminleri sunar.
Derin Analiz
Tobit analizi, sıradan en küçük kareler (OLS - Ordinary Least Squares) regresyonunun yetersiz kaldığı durumlarda başvurulan parametrik bir kestirim yöntemidir. OLS, bağımlı değişkendeki sansürlemeyi (örneğin test tavanı veya tabanı nedeniyle gözlemlerin belirli bir değerde sabitlenmesini) dikkate almazsa, katsayı tahminlerinde ciddi sapmalara ve tutarsızlıklara yol açar. Tobin tarafından 1958 yılında geliştirilen bu model, hem gözlemin sınırlarda kalma olasılığını (Probit modeli mantığıyla) hem de sınırlar içindeki sürekli değerlerin miktarını aynı anda maksimum olabilirlik (Maximum Likelihood) yöntemiyle tahmin eder. Klinik psikoloji, ekonometri ve davranışsal ekonomi gibi alanlarda, örneğin depresyon şiddet ölçeklerinin taban/tavan etkilerine maruz kaldığı durumlarda veri kaybını ve model sapmasını engellemek için kritik bir istatistiksel araçtır.
Etimoloji
James Tobin (Nobel ödüllü Amerikalı ekonomist) soyadı ile 'probit' teriminin birleşiminden türetilmiş ekonometrik/istatistiksel bir portmanto kelimedir.
Karıştırmayın
Probit analizi ve Logit analizi ile sıklıkla karıştırılır. Probit ve Logit, bağımlı değişkenin ikili (0-1) olduğu durumlar için kullanılırken, Tobit analizi sürekli bir değişkenin belirli noktalarda sansürlendiği durumlar için tasarlanmıştır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sansürlenmiş Veri
Sansürlenmiş Veri
Censored Data
Ölçüm araçlarının sınırları veya gözlem süresinin kısıtlılığı nedeniyle kesin değeri bilinmeyen, ancak hakkında kısmi bilgi barındıran veri türü.
İncele
Maksimum Olabilirlik Tahmini
Maksimum Olabilirlik Tahmini
MLE
Gözlenen verilerin gerçekleşme olasılığını (olabilirliğini) maksimum yapan parametre değerlerini bulmak için kullanılan temel bir istatistiksel tahmin yöntemidir.
İncele