Toplamsal Etki
Additive Effect
Tanım
İki veya daha fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki ortak etkisinin, her birinin ayrı ayrı yarattığı etkilerin matematiksel toplamına eşit olması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Araştırmacının kafein tüketimi ve uyku süresinin dikkat performansı üzerindeki ortak etkisini incelediğini varsayalım. Kafein tek başına dikkat testinde 5 puanlık, 8 saat uyku ise 10 puanlık bir artış sağlıyorsa; bu iki faktörün toplamsal etki göstermesi durumunda, hem kafein alıp hem de 8 saat uyuyan bir bireyin test puanında tam 15 puanlık bir artış gözlenmesi beklenir.
Derin Analiz
İstatistiki modellemede ve farmakolojide temel bir varsayımı temsil eder. Varyans analizi (ANOVA) veya doğrusal regresyon modellerinde, değişkenler arasında herhangi bir etkileşim (interaction) olmadığını, yani bir bağımsız değişkenin etkisinin diğerinin seviyesinden bağımsız olduğunu gösterir. Farmakolojik bağlamda, iki ilacın eş zamanlı uygulandığında gösterdiği net etkinin, ilaçların tek başlarına gösterdikleri etkilerin cebirsel toplamına denk gelmesidir. Sinerjik etkiden (synergy) bu yönüyle ayrılır; burada ekstra bir güçlenme veya zayıflama (antagonizma) söz konusu değildir.
Etimoloji
Latince 'addere' (eklemek, katmak) fiilinden türetilen 'additivus' kökünden ve İngilizce 'effect' (etki, netice) sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Etkileşim Etkisi
Etkileşim Etkisi
İnteraction Effect
Faktöriyel bir tasarımdır; iki veya daha fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde, bireysel etkilerinin toplamından bağımsız ve öte bir ortak etki yaratması durumudur.
İncele
Bağımsız Değişken
Bağımsız Değişken
İndependent Variable (IV)
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerindeki etkisini veya neden olduğu değişimi gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından bizzat manipüle edilen ya da öncelikli olarak ölçülen temel faktördür.
İncele
Bağımlı Değişken
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele