Tutum Uyumluluğu Etkisi
Attitude-congeniality Effect
Tanım
Bireylerin, mevcut tutumlarıyla değerlendirme açısından tutarlı olan bilgileri, tutarsız olanlara kıyasla daha iyi hatırlama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Sıkı bir ekonomik serbest piyasa savunucusunun, piyasa düzenlemelerinin başarısızlıklarını anlatan bir rapordaki detayları çabucak unutup, serbest piyasa başarısını destekleyen istatistikleri ve örnekleri uzun süre hafızasında tutması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve sosyal biliş alanında, bilgi işleme süreçlerindeki seçiciliğin temel mekanizmalarından biridir. Bellek sistemleri tarafsız birer arşiv değildir; aksine, mevcut inanç sistemini koruma ve bilişsel tutarsızlığı (dissonance) en aza indirme motivasyonuyla çalışır. Tutumla uyumlu bilgiler kodlama ve geri çağırma aşamalarında şema desteği görürken, çelişkili bilgiler ya göz ardı edilir ya da zayıf kodlanır. Bu durum doğrulama yanlılığının (confirmation bias) bellek boyutundaki tezahürüdür.
Etimoloji
Latince 'attitudo' (duruş, konum) ve 'congenialis' (aynı yapıda, uyumlu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Doğrulama Yanlılığı (Confirmation bias: bilgi arama ve yorumlama aşamasındaki genel eğilim; tutum uyumluluğu etkisi ise spesifik olarak hatırlama ve bellek performansına odaklanır).