Tutumun Bilgi İşlevi (Knowledge Function Of An Attitude) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Bireylerin karmaşık, belirsiz çevresel uyaranları anlamlandırmasına ve dünyayı organize, tutarlı bir çerçevede algılamasına yardımcı olan tutum bileşenidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kritik bir mülakatta adayın performansını değerlendirirken, işe alım uzmanının o adayın mezun olduğu üniversiteye karşı önceden geliştirdiği olumlu tutum, adayın verdiği muğlak veya eksik bir cevabı yetersizlik olarak değil, 'heyecana bağlı geçici bir durum' şeklinde yorumlamasına zemin hazırlar.

Derin Analiz

Sosyal psikolojide Katz'ın işlevsel yaklaşım temellerine dayanan tutumun bilgi işlevi, bilişsel ekonominin bir uzantısı olarak çalışır. İnsan zihni, maruz kaldığı devasa enformasyon yükünü ve muğlaklığı azaltmak için önceden edinilmiş tutumları birer şema veya filtre gibi kullanır. Bu işlev, bireyin belirsizlikle başa çıkma maliyetini düşürür ve çevre üzerinde bir kontrol ve öngörülebilirlik hissi sağlar. Nörobilişsel düzeyde, prefrontal korteksin ve bellek ağlarının kategorizasyon eğilimleriyle doğrudan ilişkilidir; tutumlar birer kestirme (heuristik) yol izleyerek yeni bilginin kodlanmasını, geri çağrılmasını ve mevcut bilişsel yapıya entegre edilmesini hızlandırır.

Etimoloji

İngilizce 'knowledge' (bilgi; Eski İngilizce 'cnāwan' [bilmek]) ve 'function' (işlev; Latince 'functio' [yerine getirme, icra etme]) sözcüklerinin birleşiminden oluşan psikolojik bir kavramdır.

Karıştırmayın

Tutumun ego-savunma işlevi (ego-defensive function) ile sıklıkla karıştırılır. Ego-savunma işlevi benlik saygısını dış tehditlerden korumayı hedeflerken, bilgi işlevi dünyayı anlaşılır kılmayı ve bilişsel tutarlılığı sağlamayı amaçlar.