Uzaklaşma Tepkisi
Withdrawing Response
Tanım
Davranışsal psikolojide, zararlı veya rahatsız edici bir uyaranla teması kesmek ya da sonlandırmak amacıyla sergilenen her türlü eylem.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli sosyal anksiyete bozukluğu yaşayan bir bireyin, kalabalık bir odaya girdiğinde ani bir panik dalgasıyla karşılaşması ve herhangi bir açıklama yapmaksızın hızlıca binayı terk etmesi tam bir uzaklaşma tepkisidir; bu eylem, kişinin anksiyete düzeyini anlık olarak düşürerek davranışı pekiştirir.
Derin Analiz
Operant koşullama ve öğrenme kuramları bağlamında uzaklaşma tepkisi, organizmanın aversif (itici) bir uyaranın olumsuz pekiştirecinden kaçınma veya kaçış mekanizmasının motor çıktısıdır. Bu süreç, sempatik sinir sisteminin akut tehdit algısına karşı geliştirdiği adaptif bir hayatta kalma stratejisi olarak başlar; ancak kronikleştiği durumlarda kaçıngan kişilik örüntülerini, fobik kaçınmayı ve sosyal izolasyonu besleyen kalıcı bir davranışsal pekiştireç döngüsüne dönüşebilir. Nörobiyolojik düzeyde, amigdalanın tetiklediği alarm durumunun prefrontal korteksin üst düzey muhakemesini baskılamasıyla, motor korteks hızla uzaklaşma komutunu yürürlüğe koyar.
Etimoloji
İngilizce 'withdraw' (geri çekilmek, uzaklaşmak) fiilinden türetilmiştir; kökeni Eski İngilizce 'wiðdragan' (karşı koymak, geri çekmek) kelimesine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Kaçınma davranışı (avoidance behavior) ile sıkça karıştırılır; kaçınma, uyaranla hiç karşılaşmamak için yapılan önleyici eylemleri kapsarken, uzaklaşma tepkisi halihazırda var olan itici uyaranla teması kesmeyi ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Negatif Pekiştirme
Negatif Pekiştirme
Negative Reinforcement
İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.
İncele