Yaklaşma-yaklaşma Çatışması
Approach–approach Conflict
Tanım
Bireyin, aynı anda çekici gelen ancak birbirini dışlayan iki seçenekten yalnızca birini seçmek zorunda kaldığı motivasyonel ikilem.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek lisans mezuniyetinin ardından hem tamamen burslu olarak hayalini kurduğu yurtdışı doktora programına kabul edilen hem de kendi ülkesinde kariyerinde çok hızlı ilerlemesini sağlayacak prestijli ve yüksek maaşlı bir CEO asistanlığı teklifi alan bir uzmanın, aynı anda sadece birini seçebileceği için yaşadığı yoğun karar stresi.
Derin Analiz
Kurt Lewin'in alan kuramı (field theory) ve güdülenme dinamikleri çerçevesinde şekillenen bu kavram, bilişsel psikoloji ve karar verme süreçlerinin merkezinde yer alır. İki pozitif valansa (değerli uyarana) aynı anda maruz kalan bireyde, her iki seçeneğe yönelik de çekim kuvveti (approach gradient) oluşur. Karar verme anına yaklaşıldıkça her iki hedefin de çekiciliği artma eğilimi gösterebilir ve bu durum karar felcine (decision paralysis) yol açabilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu çatışma prefrontal korteksin karar alma mekanizmaları ile mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin rekabetçi aktivasyonuyla karakterizedir. Birey iki ödül arasında salınım yaparken, amigdala ve anteriyor singulat korteks (ACC) çatışmanın yarattığı bilişsel yükü işler.
Etimoloji
İngilizce 'approach' (yaklaşmak, yönelmek; Latince *appropriare* [yakınına gitmek]) ve 'conflict' (çatışma; Latince *conflictus* [çarpışma, mücadele]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yaklaşma-kaçınma çatışması (tek bir seçeneğin hem olumlu hem olumsuz yönleri barındırması) ve kaçınma-kaçınma çatışması (iki olumsuz seçenek arasında kalma durumu) ile karıştırılır; burada temel fark, her iki alternatifin de başlangıçta pozitif değerli olmasıdır.