Yaş Farklılaşması Hipotezi
Age Differentiation Hypothesis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir çocuk ile 16 yaşındaki bir ergenin zeka testleri incelendiğinde; 8 yaşındaki çocuğun performansının genel bir bilişsel faktör tarafından güçlü bir şekilde belirlendiği, 16 yaşındaki ergende ise sözel kavrama, algısal akıl yürütme ve işlem hızı gibi alt alanların birbirinden bağımsız ve net bir şekilde ayrıştığı gözlemlenir.
Derin Analiz
Yaş farklılaşması hipotezi, insan bilişinin gelişimsel seyrini inceleyen psikometri ve bilişsel gelişim alanlarında köklü bir yere sahiptir. Bu hipoteze göre, erken çocukluk döneminde zeka (g) faktörü daha üniter ve genel bir yapı sergilerken, yaş ilerledikçe ve birey olgunlaştıkça bu genel yapı alt bileşenlere (sözel yetenek, mekansal akıl yürütme, işleyen bellek vb.) ayrılarak farklılaşır. Spearman'ın iki faktörlü zeka teorisi ve Cattell'in akıcı-kristalize zeka modelleri bağlamında test edilmiştir. Ancak ampirik bulgular karışıktır; bazı kesitsel ve boylamsal çalışmalar farklılaşmayı desteklerken, yaşlılık döneminde bu sürecin tersine dönerek 'dedifferentiation' (farklılaşmama) eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur.
Etimoloji
Latince 'aetas' (yaş) ve 'differentia' (farklılaşma, ayrışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; gelişimsel psikolojide yeteneklerin ve özelliklerin yaşla birlikte uzmanlaşma derecesini ifade eder.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Gelişimsel Değişmezlik
Gelişimsel Değişmezlik
Developmental İnvariance
Bir becerinin yaşamın erken evrelerinde yetişkin düzeyinde yetkinliğe ulaşması ve sonrasında sabit kalmasını ifade eden gelişimsel örüntü.
İncele
Temsili Dönem
Temsili Dönem
Representational Stage
Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında, çocuğun nesneleri ve olayları zihinsel semboller, dil ve hayali oyunlar aracılığıyla temsil etme yeteneğini kazandığı işlem öncesi dönemin alternatif adıdır.
İncele
Ahlaki Tutarlılık
Ahlaki Tutarlılık
Moral Consistency
Bir bireyin farklı bağlamlarda ve zaman içinde sergilediği kararlı, öngörülebilir ahlaki tutum ve davranış örüntüsü.
İncele
Gelecek Yönelimi
Gelecek Yönelimi
Future Orientation
Bireyin zaman perspektifini geleceğe odaklaması, olası sonuçları öngörmesi ve istenen hedeflere ulaşmak için bugünkü davranışlarını planlaması süreci.
İncele