Yedek Pekiştireç
Backup Reinforcer
Tanım
Davranış değiştirme programlarında, bireylerin biriktirdikleri jeton veya puanlar karşılığında elde edebildikleri somut ödül veya ayrıcalık.
Örnek Vaka / Uygulama
Psikiyatrik bir rehabilitasyon merkezinde, hastaların sosyal beceri gruplarına zamanında katılması ve kişisel hijyen kurallarına uyması karşılığında onlara 'puan' verilir. Hafta sonunda hastalar biriktirdikleri bu puanları kantinden özel bir yiyecek almak, sinema gecesine katılmak veya tek kişilik oda hakkı kazanmak için kullanırlar; buradaki sinema izleme hakkı yedek pekiştireç işlevi görür.
Derin Analiz
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ve token ekonomisi (jeton ekonomisi) sistemlerinin merkezinde yer alan ikincil bir pekiştireç türüdür. Birey doğrudan istenen davranışı sergilediğinde bir ara belirteç (jeton, puan, yıldız) kazanır. Bu belirteçlerin tek başına içsel bir değeri yoktur; ancak daha sonra arzu edilen birincil veya güçlü ikincil ödüllerle (yedek pekiştireçlerle) değiştirilebildikleri için güçlü bir motivasyon kaynağına dönüşürler. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, beklenti ve ödül mekanizmalarını devreye sokarak dopaminerjik iletişimi tetikler ve hedefe yönelik davranışın kalıcılığını artırır.
Etimoloji
İngilizce 'back' (arka, destek, ikincil) ve 'reinforcer' (pekiştireç, Latince 're-' [yeniden] + 'infarcire' [doldurmak, güçlendirmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birincil pekiştireç (yiyecek, su gibi doğuştan gelen) ve jeton/belirteçlerin kendisi ile karıştırılır. Jeton değişim aracıdır, yedek pekiştireç ise jetonların karşılığında alınan asıl ödüldür.
Keşfetmeye Devam Edin
Çevresel Psikofizik
Çevresel Psikofizik
Environmental Psychophysics
Fiziksel çevre uyarıcılarının insan algısı ve duyusal tepkileri üzerindeki etkilerini deneysel ve kantitatif yöntemlerle inceleyen psikofizik alt dalı.
İncele
Walden Two
Walden Two
Walden Two
B.F. Skinner'ın edimsel koşullanma ilkelerine dayanan, tamamen kendine yeterli ve deneysel bir ütopik toplumu tasvir ettiği 1948 tarihli romanı.
İncele
Duyusal Sızıntı
Duyusal Sızıntı
Sensory Leakage
Duyu dışı algı deneylerinde, test edilen hedef hakkındaki bilgilerin olağan duyusal kanallar aracılığıyla, genellikle uygulayıcının istemsiz ipuçlarıyla deneye sızması durumu.
İncele
Aperiyodik Pekiştirme Tarifesi
Aperiyodik Pekiştirme Tarifesi
Aperiodic Reinforcement Schedule
Edimsel koşullanmada, pekiştirecin sunulma zamanlarının veya aralıklarının önceden kestirilemeyecek şekilde düzensiz olarak dağıtıldığı eski terminolojideki pekiştirme tarifesi.
İncele