Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yüksek İşlevli Otizm

HFA

Tanım

Ortalama veya ortalamanın üzerinde zeka düzeyine sahip olan, dil ve erken gelişim basamaklarında belirgin bir gecikme göstermeyen otizm spektrum bozukluğu görünümü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yazılım mühendisliği alanında dahi düzeyinde kod yazabilen ve karmaşık algoritmaları hızla çözen bir yetişkinin, arkadaşlarıyla öğle yemeğindeki küçük sohbetleri (small talk) anlamlandırmakta zorlanması ve göz temasından kaçınması HFA'nın tipik bir klinik görünümüdür.

Derin Analiz

Yüksek İşlevli Otizm (HFA), DSM-5 sisteminde resmi olarak ayrı bir tanı kategorisi olarak yer almasa da, klinik pratikte Asperger Sendromu ile sıklıkla örtüşen, sosyal iletişim becerilerinde atipiklikler ve sınırlı/yinelenen davranış kalıplarıyla karakterize bir durumu ifade eder. Bireyler akademik veya mesleki alanlarda yüksek başarı gösterebilirken, pragmatik dil kullanımı, duyusal aşırı duyarlılıklar ve sosyal ipuçlarını yorumlamada nörotipik bireylerden farklı nörobiyolojik yörüngeler sergilerler. Prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki bağlantısallık anomalileri ve yürütücü işlevlerdeki varyasyonlar bu popülasyonun bilişsel profilini şekillendirir.

Etimoloji

İngilizce 'High' [yüksek] + 'functioning' [işlev gören] sözcüklerinin kısaltması olan 'HFA' akronimi; Yunanca 'autos' [kendi] kökünden türetilen otizm spektrumunun bilişsel ve dilsel açıdan daha az kısıtlı alt grubunu tanımlamak için klinik literatüre girmiştir.

Karıştırmayın

Asperger Sendromu (Asperger'de erken çocukluk döneminde dil gecikmesi görülmezken, HFA'da hafif düzeyde görülebilir; ancak günümüzde her ikisi de Otizm Spektrum Bozukluğu çatısı altında birleştirilmiştir).