Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Anksiyetenin Kuluçkası

İncubation Of Anxiety

Tanım

Koşullu uyarıcının travmatik bir pekiştireç olmaksızın tekrar tekrar sunulmasıyla birlikte, koşullu anksiyete tepkisinin zamanla artması süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Yükseklik korkusu olan bir kişi, her yüksek binaya çıktığında ve hiçbir tehlikeli olay (düşme, mahsur kalma vb.) yaşanmadığı halde, binayı her gördüğünde veya çıktığında yaşadığı içsel çarpıntı ve panik hissinin bir önceki seferden daha şiddetli hale gelmesi.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve davranış bilimi bağlamında bu fenomen, klasik sönme (extinction) ilkelerine meydan okur. Normal şartlarda, koşullu bir uyarıcı (CS) unreinforced (ödülsüz veya cezasız) olarak tekrarlandığında sönme beklenir; ancak anksiyetenin kuluçkası hipotezine göre, belirli durumlarda bu tekrarlar sönmeyi değil, aksine korku tepkisinin kademeli olarak güçlenmesini tetikler. Eysenck'in nöroz teorisine dayanan bu mekanizma, fobik kaçınma davranışlarının ve yaygın kaygı durumlarının neden zamanla kendiliğinden şiddetlendiğini, birey yeni bir travmatik deneyim yaşamasa bile korkunun zihinsel olarak nasıl 'büyüdüğünü' nörobiyolojik ve davranışsal düzeyde açıklar.

Etimoloji

Latince 'incubare' (üzerine yatmak, kuluçkaya yatmak) fiilinden türetilmiştir; psikolojide Hans Eysenck tarafından nörozların koşullanma teorisini açıklamak için terimleştirilmiştir.

Karıştırmayın

Sönme (Extinction) ile karıştırılır; sönme, koşullu uyarıcının tek başına verilmesiyle tepkinin azalmasını ifade ederken, kuluçka aynı koşulda tepkinin artmasını açıklar.