Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu
Separation Anxiety Disorder
Tanım
Bağlanma figürlerinden veya evden ayrılma durumunda ortaya çıkan, gelişimsel düzeyle uyuşmayan aşırı ve işlevsellik bozucu korku veya kaygı durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
10 yaşında bir erkek çocuk, her okul sabahı şiddetli mide bulantısı ve kusma şikayetleriyle acile getirilmektedir. Tıbbi tetkiklerde herhangi bir organik patoloji saptanamaz. Çocuğun okulda olduğu süre boyunca annesinin başına bir şey geleceği veya bir daha eve dönemeyeceği yönünde yoğun bir dehşet yaşadığı, bu nedenle okulda kalmayı reddettiği ve derslere girmeyip sürekli eve telefon edilmesini talep ettiği gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Ayrılma anksiyetesi bozukluğu (AKB), sadece çocukluk dönemine özgü bir patoloji olmayıp, DSM-5 kriterlerine göre yetişkinlik evresine de taşınabilen bir içselleştirme bozukluğudur. Nörobiyolojik temelde, amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu limbik tepkiyi regüle etmedeki yetersizliği rol oynar. Güvensiz bağlanma stilleri, ebeveyn aşırı korumacılığı veya genetik yatkınlıklar etiyolojide etkindir. Birey, temel bağlandığı nesneyi kaybetme, başına kötü bir şey gelme veya kalıcı olarak terk edilme yönünde irrasyonel bilişsel şemalar geliştirir. Bu durum, beklenti anksiyetesi, somatik yakınmalar (baş ağrısı, bulantı) ve kaçınma davranışlarıyla (okul reddi, yalnız uyuyamama) klinik tabirle eksternalize olur.
Etimoloji
Latince 'separatio' [ayırma, bölünme] ve Yunanca 'ankhō' [boğmak, daraltmak] kelimelerinin modern psikiyatri terminolojisinde birleşmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Agorafobi ve Sosyal Anksiyete Bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır. Agorafobide korkunun odağı kaçmanın zor olacağı alanlarda mahsur kalmak veya yardım bulamayacak olmaktır; AKB'de ise temel odak bağlanma figüründen ayrılmaktır. Sosyal anksiyete bozukluğunda kaygı sosyal değerlendirilme korkusundan kaynaklanırken, AKB'de kaygının kaynağı ayrılığın kendisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele
Agorafobi
Agorafobi
Agoraphobia
Kaçmanın zor veya utanç verici olabileceği açık alanlarda, kalabalık ortamlarda ya da ev dışında tek başına kalmaktan duyulan aşırı, irrasyonel korku ve bu durumların belirgin şekilde kaçınılmasıyla karakterize anksiyete bozukluğu.
İncele
Okul Reddi
Okul Reddi
School Refusal
Çocuğun okula gitmeye karşı gösterdiği, sıklıkla sabah saatlerinde beliren somatik yakınmalar ve yoğun kaygı eşliğindeki ısrarlı direnç.
İncele