Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Başarı İhtiyacı

N-ach

Tanım

Bireyin zorlu hedeflere ulaşma, engelleri aşma ve yüksek bir yeterlilik standardı tutturma yönündeki kalıtsal ve edinilmiş içsel güdüsü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yatırım teşvikleri veya maddi kazançlar yerine, sektörde daha önce hiç yapılmamış karmaşık bir yazılım mimarisini tasarlamak için haftalarca günde 14 saat çalışan bir yazılımcının davranışı yüksek n-Ach göstergesidir.

Derin Analiz

Henry Murray tarafından geliştirilen ve daha sonra David McClelland'ın Başarı Motivasyonu Teorisi ile literatüre kazandırılan n-Ach (Need for Achievement), kişilik psikolojisinde örtük (implicit) güdüler kategorisinde incelenir. Bu yapıya sahip bireyler orta derecede risk almayı, performansları hakkında doğrudan geri bildirim almayı ve dışsal ödüllerden ziyade görevi tamamlama tatminiyle motive olmayı tercih ederler. Nörobiyolojik düzeyde, bu dürtü mezolimbik dopaminerjik yolaktaki ödül beklentisi ve pekiştireç hassasiyeti ile yakından ilişkilidir; özellikle anterior singulat korteks ve prefrontal devreler hedef yönelimli davranışların sürdürülmesinde aktif rol oynar.

Etimoloji

İngilizce 'need for achievement' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Need' (İngilizce kökenli, Eski İngilizce 'nēd': zorunluluk, gereksinim) ve 'achievement' (Eski Fransızca 'achiever': başarmak, sonuna ulaştırmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Güç İhtiyacı (n-Pow) ve İlişki İhtiyacı (n-Aff) ile karıştırılabilir; n-Pow başkaları üzerinde etki kurma ve statü arayışını hedeflerken, n-Ach sosyal etki veya sevilmekten bağımsız olarak 'işi en mükemmel şekilde başarma' standardına odaklanır.