Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Cinayet-intihar

Murder–suicide

Tanım

Bir failin, başka bir bireyi kasten öldürmesinin hemen ardından kendi yaşamına son vermesiyle sonuçlanan trajik şiddet eylemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir şiddetli ekonomik kriz ve eşler arası kronik uyuşmazlık yaşayan 52 yaşındaki bir bireyin, ailesinin geri kalanını uyku esnasında ateşli silahla öldürdükten hemen sonra aynı silahla intihar etmesi klinik literatürde tipik bir aile içi cinayet-intihar vakası olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve adli psikiyatri bağlamında cinayet-intihar, tipik olarak sıradan cinayetlerden veya klasik intihar vakalarından farklı dinamikler barındırır. Fail genellikle yakın ilişkide olduğu bir kişiyi (partner, , çocuk) hedef alır. Temel altında yatan psikopatolojiler arasında ağır majör depresif bozukluk, paranoid sanrılar, patolojik kıskançlık (Othello sendromu), narsistik yaralanma ve kontrol kaybı yer alır. Bilişsel düzeyde fail, kurbanı kendi 'genişletilmiş benliğinin' veya kaçınılmaz felaket senaryosunun bir parçası olarak algılar; böylece hem kendisini hem de yakınındakileri dünyadaki acılardan veya utançtan 'kurtardığına' dair rasyonel dışlaştırmalar yapabilir. DSM-5'te doğrudan ayrı bir tanı kategorisi olmamakla birlikte, altta yatan psikiyatrik bozukluklar, dürtü kontrol yetersizlikleri ve kişilerarası ilişkisel krizler ekseninde incelenir.

Etimoloji

İngilizce 'murder' (orta İngilizce *murdre*, Eski İngilizce *morth* [gizli ölüm, cinayet] ve Latince *mors* [ölüm]) ile 'suicide' (Latince *sui* [kendi] + *caedere* [öldürmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşan bileşik bir kavramdır.

Karıştırmayın

Seri katliam (serial murder) ve toplu katliam (mass murder) ile karıştırılır; ancak bu eylemlerde failin amacı hayatta kalmak veya ideolojik/kaotik bir yıkım yaratmakken, cinayet-intihar vakalarında temel motivasyon doğrudan ve kesin bir şekilde kendi ölümüyle sonuçlanan nihai bir tasarruftur.