Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Çıraklık

Apprenticeship

Tanım

Bir aceminin, deneyimli bir uygulayıcı veya mentorun gözetiminde, resmi bir eğitim programı ve pratik deneyim yoluyla bir zanaat veya mesleği öğrenme süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi yaşındaki bir marangoz adayının, on yıllık kıdemli bir ustanın atölyesinde üç yıl boyunca çalışması; ilk yıl ham madde seçimi ve el aletlerinin güvenli kullanımı gibi temel görevleri gözlemlemesi, sonraki yıllarda ise ustanın sürekli denetimi altında karmaşık mobilya montajı ve kakmacılık tekniklerini bizzat uygulayarak yetkinlik kazanması.

Derin Analiz

Çıraklık, bilişsel psikoloji ve beceri kazanımı kuramlarında 'durum temelli öğrenme' ve 'meşru çevresel katılım' kavramlarıyla doğrudan ilişkilidir. Bilişsel modelleme açısından, üst düzey ustalık becerilerinin örtük (implicit) bellek sistemleri ve gözlemsel öğrenme mekanizmaları aracılığıyla aktarılmasını sağlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç motor korteks, bazal ganglionlar ve ayna nöron sisteminin ortak aktivasyonuyla gerçekleşen uzun süreli sinaptik plastisite ve prosedürel bellek konsolidasyonunu tetikler. Birey, ustayı taklit ederek ve anlık geribildirim alarak karmaşık motor veya mesleki becerileri otomatikleştirir.

Etimoloji

Latince 'apprehendere' (yakalamak, kavramak, anlamak) fiilinden türetilen Eski Fransızca 'aprentis' (öğrenci, acemi) kelimesine dayanır.

Karıştırmayın

Stajyerlik (internship) genellikle teorik eğitimin ardından kısa süreli profesyonel pratik yapmayı ifade ederken, çıraklık sıfırdan uzun vadeli zanaat veya meslek edindirme sistemidir.