Çok Değişkenli Varyans Analizi (MANOVA)
Multivariate Analysis Of Variance (MANOVA)
Tanım
Birden fazla bağımlı değişkenin aynı anda incelenerek iki veya daha fazla grubun ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test eden istatistiksel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, yeni bir bilişsel terapi yönteminin depresyon hastaları üzerindeki etkinliğini incelemektedir. Terapinin sadece depresyon skorlarını değil, aynı zamanda anksiyete, işlevsellik ve yaşam kalitesi skorlarını da aynı anda nasıl etkilediğini görmek için MANOVA uygular. Gruplar; yeni terapi, geleneksel terapi ve kontrol grubu; bağımlı değişkenler ise bu dört farklı psikometrik ölçek puanıdır.
Derin Analiz
MANOVA, tek değişkenli varyans analizinin (ANOVA) çok boyutlu uzaya genişletilmiş versiyonudur. Temel mantığı, bağımlı değişkenler arasındaki korelasyon yapısını da hesaba katarak doğrusal bir bileşen (sentetik değişken) oluşturmak ve gruplar arası varyansı, grup içi varyansa oranlamaktır (Wilks' Lambda, Pillai's Trace gibi test istatistikleri aracılığıyla). Tek tek yapılan çok sayıda ANOVA testinin artıracağı Tip I hata riskini (alpha enflasyonu) kontrol altında tutarak veri bütünlüğünü korur. Bağımlı değişkenlerin çoklu normal dağılım göstermesi, varyans-kovaryans matrislerinin homojenliği (Box's M testi) ve gözlemlerin birbirinden bağımsız olması temel varsayımlarıdır.
Etimoloji
Latince 'multus' (çok) + 'variare' (değiştirmek/çeşitlendirmek) kelimelerinin birleşimi ile türetilmiş 'multivariate' (çok değişkenli) ve Latince 'varius' (çeşitli) kökünden gelen 'analysis of variance' terimlerinin birleşimidir.
Karıştırmayın
ANOVA (Tek bir bağımlı değişkeni incelerken MANOVA birden fazla bağımlı değişkeni aynı anda analiz eder) ve MANCOVA (MANOVA'dan farklı olarak modele kontrol edilmesi gereken kovaryantlar ekler).
Keşfetmeye Devam Edin
MANCOVA
MANCOVA
İki veya daha fazla bağımlı değişkenin ortalamaları arasındaki farkları, bir veya birden fazla kovaryatın (kontrol değişkeninin) etkisini istatistiksel olarak arındırarak test eden gelişmiş bir doğrusal modelleme yöntemidir.
İncele
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele