MANCOVA
MANCOVA
Tanım
İki veya daha fazla bağımlı değişkenin ortalamaları arasındaki farkları, bir veya birden fazla kovaryatın (kontrol değişkeninin) etkisini istatistiksel olarak arındırarak test eden gelişmiş bir doğrusal modelleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloji araştırmasında, üç farklı terapötik yaklaşımın (Bilişsel Davranışçı Terapi, Psikodinamik Terapi, Kontrol Grubu) hastaların hem depresyon skorları hem de anksiyete skorları üzerindeki ortak etkisi incelenmektedir. Katılımcıların başlangıçtaki (pre-test) zeka düzeyleri ve kronik stres seviyeleri sonuçları etkileyebileceği için bu faktörler kovaryat olarak modele dahil edilir; böylece MANCOVA ile terapilerin net etkinliği hesaplanır.
Derin Analiz
MANCOVA, hem ANOVA'nın varyans analiz mantığını hem de regresyon analizinin kovaryat kontrol mekanizmasını tek bir çatı altında birleştirir. Çoklu bağımlı değişkenler arasındaki korelasyon yapısını koruyarak Tip I hata oranını (yanlış pozitif) kontrol altında tutar. Araştırmacılar, dışsal karıştırıcı değişkenlerin (confounding variables) bağımlı değişkenler üzerindeki varyans payını sabitleyerek, asıl müdahalenin veya gruplar arası faktörün saf etkisini izole etme imkanı elde ederler. Matris cebirine dayanan bu yöntem, homojenlik ve normallik varsayımlarının sağlanmasını zorunlu kılar.
Etimoloji
İngilizce 'Multivariate Analysis of Covariance' (Çok Değişkenli Kovaryans Analizi) ifadesinin akronimi olup, istatistiksel literatürde karmaşık veri setlerini modellemek için türetilmiştir.
Karıştırmayın
ANOVA (tek bağımlı değişken kullanmasıyla ayrılır), ANCOVA (tek bağımlı değişken ve kovaryat analizi yapmasıyla ayrılır) ve MANOVA (kovaryat kontrolü olmaksızın çoklu bağımlı değişkenleri incelemesiyle ayrılır).