Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranış Zinciri

Chain Of Behavior

Tanım

Her bir basamağın hem bir önceki davranış için pekiştireç hem de bir sonraki davranış için ayırt edici uyarıcı işlevi gördüğü birbirine bağlı ardışık davranış dizisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Günlük yaşamda kahve yapma süreci bir davranış zinciridir: Dolaptan kupayı almak (1. basamak) kahve kavanozuna uzanmak için ayırt edici uyarıcıdır; kapağı açmak (2. basamak) kaşıkla kahve almak için tetikleyicidir. Bu halkalardan birinin kopması tüm zincirin akışını bozar.

Derin Analiz

Uygulamalı davranış analizi ve davranışçı öğrenme kuramlarında, karmaşık davranış repertuarları tek birimler halinde değil, birbirine zincirlenmiş ardışık halkalar olarak incelenir. Bu süreçte, ilk halkadaki davranışın ardından gelen çevresel değişiklik, organizma için bir sonraki davranışı tetikleyen ayırt edici uyarıcı (discriminative stimulus) görevi üstlenir. Nörodavranışsal düzeyde, bazal ganglionlar ve prefrontal korteks arasındaki motor programlama devreleri, bu ardışık eylemlerin otomatikleştirilmesinde ve akıcı bir şekilde sürdürülmesinde kritik bir rol oynar. Zincirleme, ileriye doğru (forward chaining) veya geriye doğru (backward chaining) yöntemleriyle klinik ve eğitimsel ortamlarda şekillendirilebilir.

Etimoloji

İngilizce 'chain' (zincir, Orta İngilizce < Latince 'catena') ve 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') kelimelerinin birleşiminden oluşan, edimsel koşullanma literatürüne ait bir bileşik terimdir.

Karıştırmayın

Alışkanlık (Habit) ile sıklıkla karıştırılır; alışkanlık daha çok tekil bir davranışın otomasyonuyken, davranış zinciri birden fazla spesifik davranışın mantıksal ve zamansal bir sıra ile birbirini takip etmesini gerektirir.