Davranışın Deneysel Analizi
Experimental Analysis Of Behavior
Tanım
Bireysel organizmaların davranışları ile çevresel deneyimleri arasındaki nedensel ilişkileri inceleyen, grup ortalamaları yerine tekil denek tasarımına odaklanan deneysel psikoloji yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir güvercinin operant kutusunda (Skinner kutusu) farklı pekiştirme tarifeleri (örneğin değişken oranlı tarife) altında gagalama davranışının kümülatif kayıt cihazındaki frekans değişimlerinin incelenmesi ve bu oranın pekiştireç sunum gecikmesiyle manipüle edilmesi.
Derin Analiz
Radikal davranışçılık felsefi temelinde yükselen bu disiplin, Skinnercı paradigma çerçevesinde şekillenmiştir. Temel odak noktası, pekiştirme kontingenslerinin (koşulluluklarının) araçsal ve edimsel tepki oranlarını nasıl kontrol ettiğini ve şekillendirdiğini ampirik olarak betimlemektir. Nörobiyolojik süreçleri birer 'ara değişken' olarak kabul etmekle birlikte, analitik düzeyde doğrudan gözlenebilir davranışın çevresel uyaranlarla olan matematiksel ve fonksiyonel bağıntısına odaklanır. İstatistiksel ortalamaların tekil organizmanın değişkenliğini maskelediği varsayımıyla, katı kontrollü laboratuvar koşullarında tek denekli denetim tasarımları (single-subject designs) kullanılır.
Etimoloji
Latince 'experiri' [denemek, test etmek] + Yunanca 'analysis' [çözümleme, parçalara ayırma] ve Eski İngilizce 'behabban' [tutmak, davranmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Uygulamalı davranış analizi (ABA) ile sıklıkla karıştırılır; deneysel analiz temel bilimsel yasa ve ilkeleri keşfetmeyi amaçlarken, ABA bu ilkeleri sosyal açıdan anlamlı insan problemini çözmek için sahaya uyarlar.