Davranışsal Sağlık
Behavioral Health
Tanım
Bireylerin kendi sağlıklarını korumak ve hastalıkları önlemek amacıyla öz-girişimli aktiviteler (egzersiz, sağlıklı beslenme vb.) yoluyla sorumluluk üstlenmesini savunan disiplinlerarası bir alt uzmanlık alanıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kardiyovasküler risk taşıyan bir bireyin, sedanter yaşam tarzını terk ederek düzenli aerobik egzersiz planına uyması, sigarayı bırakması ve diyetini Akdeniz tipi beslenme modeline göre yeniden yapılandırması davranışsal sağlık müdahalelerinin klinik pratikteki somatik izdüşümüdür.
Derin Analiz
Davranışsal sağlık, somatik tıp ile psikolojinin kesişim kümesinde yer alır ve Joseph D. Matarazzo tarafından kavramsallaştırılmıştır. Biyopsikososyal modelin temel taşlarından birini oluşturarak, hastalıkların tedavisinden ziyade etiyolojisinde rol oynayan yaşam tarzı ve davranış kalıplarının modifikasyonuna odaklanır. Nörobiyolojik düzeyde, kronik stresin hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksı üzerindeki yıkıcı etkilerini mitokondriyal ve immünolojik yanıtlar bağlamında ele alır. Sağlığı sürdürme davranışları (koruyucu hekimlik pratikleri), nöroplastisite süreçleri üzerinden prefrontal korteksin yürütücü işlevler kapasitesini ve öz-düzenleme (self-regulation) mekanizmalarını doğrudan destekler.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'behavour') ve 'health' (sağlık, Eski İngilizce 'hǣlþ' [bütünlük, sağlama]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ruh sağlığı (mental health) genellikle psikiyatrik bozuklukların tanısı ve tedavisiyle sınırlıyken, davranışsal sağlık hem zihinsel süreçleri hem de sağlığı etkileyen tüm yaşam tarzı davranışlarını kapsayan daha geniş bir şemsiye terimdir.