Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Düzeltici Reklam

Corrective Advertising

Tanım

Aldatıcı veya yanıltıcı ticari uygulamalarda bulunan şirketlerin, tüketicilerde oluşan yanlış algıları ve hatalı çıkarımları ortadan kaldırmak amacıyla yasal mercilerca yayımlanması zorunlu tutulan resmi reklam türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Zayıflama çayı satan bir firmanın '1 haftada 10 kilo garantili' gibi bilimsel dayanaktan yoksun ve aldatıcı reklamlar yaptığı tespit edilir. Yetkili kurumlar, şirkete ağır para cezası vermekle kalmaz; aynı prime-time TV kanallarında ve ulusal gazetelerde, önceki iddiaların tamamen yanlış olduğunu belirten ve tüketicileri uyaran 'düzeltici reklamlar' yayımlama zorunluluğu getirir.

Derin Analiz

Hukuki, örgütsel ve tüketici psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan düzeltici reklam; bilişsel çarpıtmalar, yanlış bilgi kalıcılığı (belief perseverance) ve örtük hafıza (implicit memory) gibi mekanizmalarla doğrudan mücadele eder. Federal Ticaret Komisyonu (FTC) gibi düzenleyici kurumlar tarafından devreye sokulduğunda, temel amaç bir ceza kesmekten ziyade, daha önceki aldatıcı kampanyanın bıraktığı nöral ve bilişsel izleri nötralize etmektir. Tüketicilerin zihnine kazınmış yanlış marka vaatlerini silmek, sıradan bir reklam kampanyası yürütmekten çok daha yüksek maliyetli ve bilişsel olarak dirençlidir. Çünkü insan zihni, ilk maruz kaldığı bilgiyi (öncelik etkisi - primacy effect) doğrulama eğilimindedir. Düzeltici reklamlar, bu bilişsel önyargıyı kırarak pazarda bilgi asimetrisini düzeltmeyi ve rasyonel karar alma mekanizmalarını yeniden tesis etmeyi hedefler.

Etimoloji

Latince 'correctus' (doğrulama, kusursuzlaştırma, 'cor-' [birlikte/pekiştirici] + 'regere' [yönetmek/doğru kılmak]) ve İngilizce 'advertising' (dikkat çekme, duyurma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Özür kampanyaları veya halkla ilişkiler (PR) kriz yönetimi ile karıştırılır. Temel fark, PR kampanyalarının tamamen gönüllü ve kurumsal imajı korumaya yönelik olması; düzeltici reklamın ise yasal bir zorunluluk (hüküm) ve kamu yararını koruma aracı niteliği taşımasıdır.