Easterbrook Hipotezi
Easterbrook Hypothesis
Tanım
Fizyolojik veya psikolojik uyarılma düzeyi arttıkça, bireyin çevresel uyaranları işleme kapasitesinin daraldığını ve dikkat alanının küçüldüğünü öne süren bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stres altında operasyon yürüten bir acil servis doktorunun, hastanın hayati önem taşıyan ana monitörüne kilitlenip, hemşirenin verdiği kritik ek bilgileri veya odadaki diğer uyaranları tamamen duymaması ve fark edememesi Easterbrook hipotezinin tipik bir örneğidir.
Derin Analiz
Easterbrook Hipotezi, uyarılma (arousal) ile dikkat odağının genişliği arasındaki ters orantılı ilişkiyi inceler. Temelde, Yerkes-Dodson yasasının altında yatan mekanizmayı açıklamak amacıyla geliştirilmiştir. Düşük uyarılma hallerinde birey çevredeki çok sayıda ipucuna aynı anda odaklanabilirken (genişletilmiş dikkat), uyarılma düzeyi optimal eşiğin üzerine çıktığında dikkat odağı daralır; birey yalnızca göreve doğrudan hizmet eden merkezi uyaranlara odaklanır ve çevresel (periferal) ipucularını gözden kaçırır. Aşırı uyarılma (örneğin panik veya yoğun stres durumları) bu daralmayı o kadar ileri götürür ki, kritik bazı bilgiler dahi algısal alanın dışına itilir ve bilişsel performans bu yüzden düşüş gösterir.
Etimoloji
J. A. Easterbrook'un soyadından (1959) türetilmiş olup, bilişsel psikoloji literatüründe 'dikkat daralması' ve 'uyarılma' dinamiklerini tanımlamak için kullanılan eponimik bir terimdir.
Karıştırmayın
Yerkes-Dodson yasası ile sıklıkla karıştırılır; Yerkes-Dodson yasası uyarılma ile genel performans arasındaki genel eğriyi (ters U şekli) tanımlarken, Easterbrook hipotezi performansın arkasındaki spesifik mekanizmanın yani 'dikkat daralmasının' ta kendisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Dikkat Daralması
Attentional Narrowing
Yüksek stresli durumlarda bireyin dikkat alanını daraltarak sınırlı sayıda bilgi kaynağına odaklanması ve bu durumun kritik, göreve ilişkin bilgilerin gözden kaçmasına yol açması.
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.