Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Edwards Sosyal İstenirlik Ölçeği

Edwards Social Desirability Scale

Tanım

Bireylerin öz-bildirimlerinde ne ölçüde dürüst olduklarını veya kendilerini başkalarına olumlu gösterecek şekilde manipüle ettiklerini ölçen 39 maddelik envanter.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir işe alım sürecinde, mülakat adaylarına uygulanan kişilik testinde yüksek düzeyde sosyal istenirlik puanı elde eden bir adayın, aslında kronik stres altında öfke kontrol sorunları yaşamasına rağmen, tüm maddelere 'Asla sinirlenmem' veya 'Her zaman kurallara uyarım' şeklinde yanıt vererek profili manipüle ettiği anlaşılır.

Derin Analiz

Psikometri ve kişilik değerlendirmelerinde en büyük tehditlerden biri yanıtlama yanlılığıdır (response bias). Edwards Sosyal İstenirlik Ölçeği, Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri'nden (MMPI) elde edilen maddelerle bu yanlılığı tespit etmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçüm, bireyin gerçek psikolojik durumunu yansıtmaktan ziyade, kültürel olarak kabul gören ve onaylanan normatif davranışlara uyma eğilimini quantifiye eder. Psikometrik geçerlilik çalışmalarında, özellikle yüksek riskli değerlendirmelerde (örneğin velayet davaları, adli psikiyatri veya işe alım) katılımcıların kendilerini idealize etme motivasyonunu nötralize etmek ya da maske düşürme katsayısını hesaplamak için kritik bir kontrol mekanizması olarak işlev görür.

Etimoloji

İngilizce 'social' (toplumsal/sosyal, Latince 'socialis') ve 'desirability' (arzu edilebilirlik, Latince 'desiderare' [özlemek/istemek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; Allen L. Edwards'ın soyadı ile anılır.

Karıştırmayın

Lie Scale (Yalancılık Ölçeği / L Ölçeği) ile sıklıkla karıştırılır; L ölçeği daha aşırı ve nadir görülen olumlu özellikleri tararken, Edwards ölçeği daha ince ve gündelik sosyal uyum baskılarını ölçer.