Ekoçevresel Değerlendirme
Ecobehavioral Assessment
Tanım
Uygulamalı davranış analizinde, birden fazla çevresel etkenin bireyin davranışları üzerindeki anlık etkilerini ölçmek için kullanılan gözlemsel araştırma yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Özel eğitim sınıfında sıkça öfke nöbeti geçiren 8 yaşındaki bir öğrenci için ekoçevresel değerlendirme uygulanır. Gözlemci; öğretmenin talep verme hızı, sınıfın gürültü seviyesi, günün hangi ders saatinde olunduğu ve akranların davranışları gibi çevresel değişkenleri eş zamanlı olarak kaydeder. Veriler, çocuğun kriz davranışlarının yalnızca karmaşık matematik görevleri verildiğinde ve sınıf gürültüsü arttığında tetiklendiğini anlık olarak gösterir.
Derin Analiz
Ekoçevresel değerlendirme, bağlamsal değişkenlerin (sosyal etkileşimler, göreve ilişkin talepler, günün saatleri ve mekânsal değişimler) mikro düzeydeki davranışsal çıktıları nasıl şekillendirdiğini ampirik olarak inceleyen gelişmiş bir metodolojidir. Geleneksel tek değişkenli analizlerin aksine, bireyin içinde bulunduğu ekolojik sistemi bütüncül bir yaklaşımla ele alır. Bu yöntem, özellikle otizm spektrum bozukluğu veya yıkıcı davranış bozuklukları olan bireylerin doğal yaşam alanlarındaki (sınıf, ev vb.) tetikleyicileri belirlemede yüksek ekolojik geçerliliğe sahiptir. İstatistiksel olarak zaman serisi analizi ve ardışık gözlem matrisleri ile desteklenerek davranışın temporal dinamiklerini ortaya koyar.
Etimoloji
Yunanca 'oikos' [ev, çevre] ve Latince 'behaviorum' [davranış, hareket şekli] ile İngilizce 'assessment' [değerlendirme, ölçüm] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fonksiyonel Davranış Değerlendirmesi (FBA) ile sıklıkla karıştırılır; FBA genellikle davranışın işlevini (kaçınma, ilgi çekme vb.) belirlemeye odaklanırken, ekoçevresel değerlendirme çevresel olayların anlık ve çoklu etkileşim ağını daha geniş bir ekolojik perspektifle inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
ABA
Öğrenme ilkelerini sistematik olarak uygulayarak sosyal açıdan anlamlı davranışları değiştirmeyi ve bu değişimin çevresel belirleyicilerini belgelendirmeyi amaçlayan bilimsel disiplindir.
Ekolojik Geçerlilik
Ecological Validity
Bir araştırmada elde edilen bulguların, laboratuvar ortamının yapay sınırlarını aşarak gerçek dünya koşullarını ve doğal yaşamı ne derece temsil edebildiğini gösteren ölçüttür.