Emetik Terapi
Emetic Therapy
Tanım
Problemli davranışlar veya uyarıcılarla eşleştirildiğinde hoş olmayan, bulantı ve kusma gibi aversif durumlar yaratan farmakolojik müdahale yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Alkol bağımlılığı tedavisinde geçmişte uygulanan bir protokolde, danışana en sevdiği alkollü içecek verilmeden hemen önce bulantı ve kusma tetikleyen emetik bir ilaç enjekte edilir. Bireyin alkolü içtikten hemen sonra şiddetli mide bulantısı yaşaması sağlanarak, alkol tadı ve kokusu ile kusma refleksi arasında güçlü bir kaçınma bağı kurulması hedeflenir.
Derin Analiz
Emetik terapi, klasik koşullandırma ilkelerine dayanan erken dönem davranışçı tedavi yaklaşımlarından biridir. Genellikle alkolizm veya zararlı madde kullanımı gibi kronik ve dirençli alışkanlıkların tedavisinde apomorfin gibi maddelerin kullanımıyla uygulanmıştır. Amaç, bireyin problem davranışla ilişkili duyusal girdisini şiddetli bulantı ve kusma gibi somatik cezalandırıcılar aracılığıyla olumsuz bir yaşantıyla eşzamanlı hale getirmektir. Ancak yüksek yoksunluk oranları, kardiyovasküler riskler, farmakolojik yan etkiler ve terapötik ilişkinin zedelenmesi gibi dezavantajlar nedeniyle modern klinik psikolojide ve psikiyatride pratik kullanımı neredeyse tamamen terk edilmiş, yerini bilişsel-davranışçı ve daha insani aversif terapi yöntemlerine bırakmıştır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'ēmetikos' (kusma getiren, kusturucu) kelimesinden ve İngilizce 'therapy' (tedavi) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aversif terapi ile sıkça karıştırılır; emetic therapy, aversif terapinin sadece farmakolojik kusma ajanları kullanan spesifik ve tarihsel bir alt dalıdır.