Fetal Tütün Sendromu
Fetal Tobacco Syndrome (FTS)
Tanım
Gebelik süresince annenin tütün mamulleri tüketimine bağlı olarak gelişen; düşük doğum ağırlığı, büyüme geriliği, prematürite ve nörogelişimsel defisitlerle karakterize edinilmiş bir grup olumsuz sağlık etkisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Gebeliğin üçüncü trimesterinde yoğun sigara kullanımına devam eden bir annenin bebeği, 32. haftada 1600 gram olarak dünyaya gelir. Neonatal yoğun bakım ünitesinde izlenen bebekte respiratuar distres sendromu görülürken, 3 yaşına geldiğinde ince motor becerilerde gecikme, komutları takip etmede zorluk ve hiperaktivite belirtileri saptanır. Bu tablo, tütün maruziyetinin somatik ve nörobiyolojik yansımasıdır.
Derin Analiz
Fetal Tütün Sendromu (FTS), maternal nikotin ve karbonmonoksit maruziyetinin plasental bariyeri aşarak fetüsün vasküler sistemini ve oksijenizasyonunu doğrudan bozmasıyla patofizyolojik süreç kazanır. Nikotin, güçlü bir vazokonstriktördür; uteroplasental kan akımını azaltarak fetüse giden besin ve oksijen miktarını kritik düzeyde kısıtlar. Karbonmonoksit ise maternal ve fetal hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürerek kronik hipoksiye yol açar. Bu durum, özellikle merkezi sinir sisteminin miyelinasyon sürecini, hipokampal gelişimi ve kortikal kalınlaşmayı olumsuz etkiler. Klinik tabloda;intrauterin büyüme geriliği (IUGR), ani bebek ölümü sendromu (SIDS) riskinde üstel artış, bilişsel işlev bozuklukları, dikkat eksikliği ve dürtü kontrol sorunları gibi uzun vadeli nöropsikiyatrik sekeller gözlenir.
Etimoloji
Latince 'fetus' (doğmamış yavr, bebek) ve Arapça kökenli 'tütün' kelimesi ile Yunanca 'syndromon' (bir araya gelme, koalisyon) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Fetal Alkol Sendromu (FAS) ile sıkça karıştırılır; FAS spesifik fasiyal dismorfik bulgularla karakterize iken, FTS daha çok vasküler hipoksiye bağlı büyüme kısıtlılığı ve nörogelişimsel gecikmelerle kendini gösterir.