Nikotin Yoksunluğu
Nicotine Withdrawal
Tanım
Uzun süreli ve yoğun nikotin tüketiminin birdenbire kesilmesi veya azaltılması sonrasında ortaya çıkan karakteristik nörodavranışsal ve fizyolojik yoksunluk sendromu.
Örnek Vaka / Uygulama
On beş yıldır günde iki paket sigara içen 38 yaşındaki bir erkek hasta, sigarayı tamamen bıraktıktan sonraki ilk 24 saat içinde yoğun huzursuzluk, çabuk öfkelenme, uykuya dalmada güçlük, konsantrasyon kaybı ve sürekli bir şeyler atıştırma isteğiyle başvurdu; klinik değerlendirmede bu bulguların tipik nikotin yoksunluğu tablosu olduğu saptandı.
Derin Analiz
Nikotin yoksunluğu, beynin nikotinik asetilkolin reseptörlerinin (nAChR) kronik eksojen agonist maruziyetine geliştirdiği adaptasyonun aniden ortadan kalkmasıyla tetiklenir. Mezolimbik dopamin yolağındaki dopaminerjik tonusun düşmesi; disfori, anhedoni ve şiddetli madde aşermesi (craving) tablosunu yaratır. Prefrontal korteksteki hipoaktivite odaklanma güçlüğünü açıklarken, otonom sinir sistemindeki değişiklikler bradikardi ve iştah artışına zemin hazırlar. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmasında 'tütün yoksunluğu' olarak adlandırılan bu klinik tablo, yoksunluk belirtilerinin negatif pekiştireç işlevi görmesi nedeniyle bağımlılığın sürdürülmesinde primer mekanizmalardan biridir.
Keşfetmeye Devam Edin
Negatif Pekiştirme
Negatif Pekiştirme
Negative Reinforcement
İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.
İncele