Gastrointestinal Problemler (Gastrointestinal Problems) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Gastrointestinal sistemin motilite, salgı veya emilim bozukluklarıyla karakterize olan, ishal, kolit, disfaji ve peptik ülser gibi klinik bulgularla seyreden işlevsel ve organik disfonksiyonlar bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşındaki bir danışanın, her yoğun iş stresi döneminde yaşadığı şiddetli karın krampları, gaz ve ishal atakları; biyopsi ve laboratuvar sonuçlarında organik bir patoloji bulunamamasına rağmen, kortizol salınımının enterik nöronları uyararak peristaltik hareketleri bozmasının klasik bir klinik yansımasıdır.

Derin Analiz

Gastrointestinal problemler, enterik sinir sistemi (ENS) ile merkezi sinir sistemi (MSS) arasındaki çift yönlü iletişim ağı olan beyin-bağırsak aksının (gut-brain axis) bozulmasından, otonom sinir sistemi dengesizliklerine kadar geniş bir yelpazede incelenir. Vagus siniri aracılığıyla iletilen viseral duyarlılıklar, psikolojik stresörlerin motilite üzerindeki doğrudan etkisini açıklar. Kronik anksiyete ve majör depresif bozukluk gibi psikiyatrik tablolarda serotonin reseptörlerinin (%95'i gastrointestinal sistemde bulunur) desensitizasyonu veya aşırı ekspresyonu, irritabl bağırsak sendromu (İBS) ve benzeri somatik gastrointestinal semptomların ortaya çıkmasında kilit rol oynar.

Etimoloji

Eski Yunanca 'gaster' [mide] + 'enteron' [bağırsak] kelimelerinin birleşiminden oluşan 'gastrointestinal' sıfatı ve Latince 'problema' [öne atılan mesele, sorun] sözcüğünün türetilmesiyle literatüre girmiştir.

Karıştırmayın

Gıda zehirlenmesi ve akut enfeksiyöz gastroenteritler (geçici ve etken odaklı tablolardır; gastrointestinal problemler ise işlevsel, kronik veya çok etkenli olabilir).