Gestasyonel Diyabet
Gestational Diabetes
Tanım
Daha önce diyabet tanısı almamış bir kadında, gebeliğin genellikle 24. haftasından sonra ortaya çıkan ve glukoz intoleransı ile karakterize metabolik bir durumdur.
Örnek Vaka / Uygulama
32 haftalık gebe olan 31 yaşındaki bir hastanın rutin tarama testinde açlık kan şekeri yüksek saptanmış, yapılan oral glukoz tolerans testinde (OGTT) gestasyonel diyabet tanısı konulmuştur. Hastaya diyetisyen eşliğinde karbonhidrat sayımına dayalı katı bir beslenme planı ve gebeliğe uygun yürüyüş programı verilmiş, psikolojik danışmanlık ile tedavi uyumu desteklenmiştir.
Derin Analiz
Gestasyonel diyabet, gebelikte plasental hormonların (insülin direnci yaratan laktojen, progesteron ve kortizol gibi) maternal insülinin etkisini antagonize etmesi sonucu ortaya çıkar. Maternal pankreas bu artan direncini telafi edemediğinde hiperglisemi gelişir. Endokrinolojik ve obstetrik açıdan, maternal glukozun plasentayı serbestçe geçmesi fetüste fetal hiperinsülinemiye yol açar; bu durum makrozomi (iri bebek), neonatal hipoglisemi, respiratuar distres sendromu ve ilerleyen yaşamda tip 2 diyabet ile obezite riskini artırır. Klinik yönetimde tıbbi beslenme tedavisi, düzenli fiziksel aktivite ve glisemik kontrolün sağlanamadığı vakalarda insülin replasmanı temel protokolü oluşturur. Ayrıca kronik hastalık yönetiminin yarattığı gebelik kaygısı ve stres ile başa çıkmak için psikolojik müdahaleler tedavi uyumunu doğrudan destekler.
Etimoloji
Latince 'gestatio' (gebelik, taşınma) kökünden türetilen 'gestational' sıfatı ile Yunanca 'dia' (içinden) ve 'bainein' (yürümek, geçmek) fiillerinden türetilen 'diabetes' (idrar yoluyla geçiş) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Gebelik öncesi mevcut olan Tip 1 veya Tip 2 Diyabet Mellitus ile karıştırılır; ayırt edici özelliği gebelikle birlikte, genellikle ikinci trimesterde ilk kez ortaya çıkması ve doğum sonrası çoğunlukla gerilemesidir.