Hatırlatıcı
Reminder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel davranışçı terapi sürecinde obsesif-kompulsif bozukluk tanısı alan bir danışanın, el yıkama kompulsiyonunu gerçekleştirmeden önce 'Endişem gerçekçi mi, yoksa geçici bir kaygı dalgası mı?' sorusunu içeren cep telefonundaki dijital hatırlatıcı bildirimi, rasyonel zihinsel süreci aktive ederek kompulsif döngüyü kırar.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmaları bağlamında hatırlatıcılar, kodlama (encoding) sırasında kaydedilen çevresel veya içsel ipuçlarının (cues), geri çağırma (retrieval) sürecini tetiklemesi mekanizmasıyla çalışır. Endel Tulving'in kodlama özgülüğü prensibine göre, geri çağırma ipucu ile orijinal bellek izi arasındaki örtüşme ne kadar yüksekse, bilginin bilinçli farkındalığa gelme olasılığı o kadar artar. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, hipokampal-prefrontal devrelerin aktivasyonu ve uzun süreli potansiyelizasyon (LTP) yolları üzerinden sinaptik ağların uyarılmasıyla gerçekleşir. Klinik pratikte ise dürtü kontrol bozuklukları, anksiyete yönetimi veya davranış değiştirme terapilerinde uyaran kontrolü (stimulus control) stratejisinin temel bir bileşenidir.
Etimoloji
Latince 're-' (tekrar, yeniden) öneki ile 'memorare' (hatırlamak, zihne getirmek) fiilinden türetilen Orta İngilizce 'remind' köküne dayanır.
Karıştırmayın
İpucu (cue) genellikle daha geniş bir çevresel uyaran yelpazesini kapsarken, hatırlatıcı (reminder) sıklıkla belirli bir hedefi veya davranışı tetiklemek üzere bilinçli ya da yarı bilinçli olarak tasarlanmış spesifik bir işarettir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bellek İzi
Bellek İzi
Memory Trace
Sinir sisteminde bir öğrenme deneyimini veya bilgiyi kodladığı varsyılan, nöral değişiklikleri temsil eden hipotetik yapı.
İncele