Heteronomi
Heteronomy
Tanım
Bireyin kendi kararlarını alma kapasitesinden yoksun olması ve davranışlarını dışsal etkenlere, otoritelere veya diğer bireylere bağımlı olarak şekillendirmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir danışanın, kariyer seçiminden giyim tarzına kadar her adımda ailesinin onayını araması, kendi isteklerini ifade edememesi ve 'Annem öyle uygun gördü' diyerek tüm yaşam kararlarını dışsal bir merciye devretmesi klinik düzeyde heteronomi örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve ahlak psikolojisinde heteronomi, öz-belenim (self-determination) kapasitesinin gelişmemiş ya da baskılanmış olduğu durumları inceler. Bireyin içsel motivasyon odaklarından yoksun dışsal odaklı (external locus of control) bir yaşam sürdüğünü gösterir. Jean Piaget'nin ahlaki gelişim kuramında çocukların kuralları otoriteden mutlak bir şekilde kabul ettiği erken dönem ahlakını tanımlarken, Immanuel Kant felsefesinde ise ahlaki özerkliğin tam zıttı konumunda yer alır. Klinik düzlemde ise bireyin kendi yaşam yönelimleri üzerinde kontrol sahibi hissedememesi, öğrenilmiş çaresizlik ve kronik bağımlı kişilik örüntüleriyle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Özerklik (Autonomy) ile karıştırılır; özerklik bireyin kendi yasalarını kendi koyması ve içsel motivasyonla hareket etmesi iken, heteronomi tamamen dışsal kontrol odaklıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Özerklik
Autonomy
Bireyin, grubun veya toplumun dışsal baskılardan bağımsız olarak kendi kararlarını alabilmesi, kendini yönetebilmesi ve eylemlerini kendi içsel değerleriyle belirlemesi durumu.
İncele
Kontrol Odağı
Locus Of Control
Bireylerin yaşamlarında gerçekleşen olayların sonuçlarını kendi çaba ve niteliklerine mi yoksa dışsal güçlere mi bağladıklarını belirleyen temel motivasyonel yönelim yapılaşmasıdır.
İncele