Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiposomni

Hyposomnia

Tanım

Bireyin uyku süresinde, sıklıkla uykusuzluk veya diğer uyku bozukluklarına ikincil olarak ortaya çıkan belirgin azalma durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

34 yaşında bir yazılım mühendisi, son altı aydır geceleri ortalama yalnızca 3-4 saat uyuyabildiğini, gün içinde odaklanma güçlüğü, irritabilite ve performansında düşüş yaşadığını belirterek klinik psikiyatri polikliniğine başvurmuştur. Yapılan klinik değerlendirmede, bu tablonun birincil bir uyku bozukluğundan ziyade yaygın anksiyete bozukluğuna ikincil gelişen bir hiposomni olduğu saptanmıştır.

Derin Analiz

Hiposomni, tek başına müstakil bir tanı kategorisinden ziyade, nörobiyolojik, sirkadiyen veya psikiyatrik kökenli pek çok patolojinin prodromal ya da eşlik eden bir belirtisi olarak karşımıza çıkar. Bilişsel ve davranışsal düzeyde prefrontal korteks aktivitesini, çalışma belleğini ve duygu düzenleme mekanizmalarını doğrudan inhibe eder. Kronikleştiğinde hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) aksını aktive ederek kortizol salınımını artırır ve uzun vadede nöroplastisiteyi olumsuz yönde etkiler.

Etimoloji

Yunanca 'hypo-' [altında, az, yetersiz] + Latince 'somnus' [uyku] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; yetersiz uyku süresi anlamını taşır.

Karıştırmayın

İnsomnia (uykusuzluk) ile sıklıkla karıştırılır; insomnia uykuya dalma veya uykuyu sürdürme güçlüğünü kapsayan geniş bir bozuklukken, hiposomni doğrudan uyku süresinin niceliksel olarak azalmasını ifade eder. Hipersomnia ile zıt kutuptadır.