İki Yönlü Fizikalizm
Dual-aspect Physicalism
Tanım
Zihin-beden problemine felsefi bir yaklaşım olup, gerçekliğin hem fiziksel hem de deneyimsel olmak üzere iki yönü bulunduğunu ancak daha temel olan yönün fiziksel olduğunu savunan görüş.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nörobilimcinin fonksiyonel MR (fMRI) cihazında bir deneğin acı hissettiği anki kortikal aktivasyonunu incelemesi; verinin hem kan-oksijen seviyesine dayalı nesnel-fiziksel boyutunu (fizyolojik dalgalanma) hem de deneğin bildirdiği acı qualiasını (öznel deneyimsel boyut) aynı madalyonun iki yüzü olarak ele alması.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve zihin felsefesinde dual-aspect physicalism (iki yönlü fizikalizm), indirgemeci olmayan fizikalizmin bir alt türü olarak konumlanır. Bilincin nörobiyolojik süreçlerle tamamen ortadan kaldırılamayacak nitelikteki 'deneyimsel' (fenomenal) boyutunu kabul ederken ontolojik önceliği fiziksel olana verir. Nörogörüntüleme ve elektro fizyolojik veriler, karmaşık sinirsel ağların aktivitesi ile öznel bilinç halleri arasında doğrudan bir korelasyon gösterse de, bu durum materyalist indirgemeciliğin 'nitelik' (qualia) sorununu tek başına çözemez. Bu bağlamda iki yönlü fizikalizm, aynı altta yatan tözün veya sistemin iki farklı görünümünü (biri dışsal/nesnel nöral aktivite, diğeri içsel/öznel deneyim) öne sürerek nöral korelatların yorumlanmasında ontolojik bir köprü kurar.
Etimoloji
Latince 'dualis' (ikili) + 'aspectus' (bakış, görünüm) ve Yunanca 'physis' (doğa, fiziksel varlık) köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çift yönlü teoriler (dual-aspect theory) bazen nötr monizm veya klasik düalizm ile karıştırılır; ancak düalizm iki ayrı töz (ruh ve beden) öne sürerken, iki yönlü fizikalizm tözde birlik savunur ve temel gerçekliği fiziksel olarak konumlandırır.