Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkili Görev Performansı

Dual-task Performance

Tanım

Bireyin iki farklı görevi zamanlı olarak yerine getirme kapasitesi ve bu süreçteki performans düzeyi.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir katılımcıdan ekrandaki hedef uyarıcılara hızla düğmeyle tepki vermesi (birinci görev) istenirken, aynı anda kulaklıktan duyduğu rastgele sayı dizilerini sondan başa doğru tekrarlaması (ikinci görev) istenir. İkinci görevin eklenmesiyle birinci görevdeki tepki sürelerinin uzaması ve hata oranlarının artması, ikili görev maliyetini (dual-task cost) somutlaştırır.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında ikili görev performansı, insan zihninin işlem kapasitesi sınırlarını ve dikkat kaynaklarının dağılım mekanizmalarını incelemek için temel bir paradigma sunar. Kahneman'ın Merkezi Dikkat Kapasitesi Modeli veya Wickens'ın Çoklu Kaynak Teorisi gibi çerçeveler üzerinden değerlendirilir. zamanlı yürütülen görevler aynı bilişsel alt sistemleri (örneğin iki sözel ya da iki görsel-uzamsal işlem) hedeflediğinde, kapasite çakışması yaşanır ve performans düşer. Bu durum, yürütücü işlevlerin (executive functions) ve çalışma belleğinin kaynak tahsis stratejilerini ampirik olarak gözlemlememize olanak tanır.

Etimoloji

Latince 'dualis' (ikiye ait, ikili) ve Eski İngilizce 'gesteorian' (yapmak, yerine getirmek) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dikkat Dağınıklığı (distraction) ile karıştırılabilir; ancak dikkat dağınıklığı istenmeyen bir çeldiricinin odak bozmasıyken, ikili görev performansı iki bilinçli ve amaçlı görevin aktif olarak aynı anda yürütülmesini inceler.