Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İleri Koşullama

Forward Conditioning

Tanım

Klasik koşullamada, koşullu uyarıcının koşulsuz uyarıcıdan hemen önce sunulduğu eşleştirme yöntemidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir köpeğe zil sesinin (koşullu uyarıcı) hemen ardından et tozu (koşulsuz uyarıcı) verilmesi ileri koşullama örneğidir. Zil sesi, etin geleceğini haber veren güvenilir bir uyarıcı işlevi görür.

Derin Analiz

Klasik koşullama paradigmasında en yüksek öğrenme oranını ve en güçlü bağ oluşumunu sağlayan temel temporal düzenlemedir. Koşullu uyarıcının (CS) organizmaya koşulsuz uyarıcının (UCS) geleceğine dair bir işaret (öncül sinyal) sağlaması esasına dayanır. İki alt türe ayrılır: Gecikmeli koşullama (CS, UCS verilene kadar sürer) ve iz koşullaması (CS başlar ve biter, ardından kısa bir boşluk bırakılarak UCS verilir). Nöral düzeyde, bu zamanlama, hebbian öğrenme kurallarına uygun olarak presinaptik ve postsinaptik nöronların eşzamanlı aktivasyonunu optimize eder ve uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçlerini tetikler.

Etimoloji

İngilizce 'forward' (ileri, ön) ve Latince 'conditio' (koşul, durum) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Geriye doğru koşullama (backward conditioning) ile karıştırılır; geriye doğru koşullamada koşulsuz uyarıcı koşullu uyarıcıdan önce verilir ve genellikle etkisizdir veya inhibitör koşullamaya yol açar.