İlişkisel Oyun
Associative Play
Tanım
Çocukların aynı materyallerle veya benzer etkinliklerle oynamasına rağmen doğrudan bir koordinasyon ya da ortak bir amaç paylaşmadığı, sosyal etkileşimin ve bilgi alışverişinin gözlemlendiği gelişimsel bir oyun evresidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Anaokulundaki iki çocuk, aynı kum havuzunda oturup ayrı ayrı kalıplarla kumdan kaleler yapmaktadır. Çocuklardan biri diğerine 'Küreğimi kullanabilirsin' diyerek plastik bir kürek uzatır ve diğeri 'Teşekkürler' diyerek kendi kalesine kum doldurmaya devam eder; ortada ortak bir kale inşa etme planı yoktur ancak karşılıklı etkileşim ve malzeme paylaşımı mevcuttur.
Derin Analiz
Mildred Parten Newhall'ın klasik çocuk oyunları sınıflandırmasında yer alan ilişkisel oyun, çocukların gelişim seyrinde paralel oyundan daha karmaşık sosyal oyun biçimlerine (işbirlikçi oyun) geçişte kritik bir köprü görevi görür. Bu evrede çocuklar birbirlerini taklit eder, oyuncak alışverişinde bulunur ve aynı aktiviteyi paylaşır; ancak ortak bir hedef doğrultusunda iş bölümü yapmazlar. Bilişsel ve sosyal açıdan bakıldığında, bu evre çocukların başkalarının niyetlerini okuma, akran grubu dinamiklerini anlama ve temel müzakere becerilerini geliştirme nörobiyolojik altyapısını destekler. Prefrontal korteks ve ayna nöron sisteminin olgunlaşması, bu sosyal farkındalık ve akran yönelimli davranışların ortaya çıkışını, laboratuvar ve doğal gözlem ortamlarında doğrulanabilir şekilde kolaylaştırır.
Etimoloji
Latince 'associare' (birleştirmek, ortak kılmak, 'ad-' [yönelme] + 'socius' [arkadaş, ortak]) ve İngilizce 'play' (oyun, serbest hareket) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Paralel oyun ile sıklıkla karıştırılır; paralel oyunda çocuklar birbirlerinin yanındadır ancak etkileşim kurmadan tamamen bağımsız oynarlar. İşbirlikçi (kooperatif) oyundan farkı ise ortak bir amaç, rol dağılımı veya kurallı bir ortak projenin bulunmamasıdır.