Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnhibituar İpucu

İnhibitory Cue

Tanım

Beklenen bir sonucun yokluğunu, azalmasını veya engellendiğini sinyalleyerek koşullu tepkinin olasılığını düşüren uyarıcı.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında, köpeğe verilen zil sesinin ardından yiyecek verilmesi (uyarıcı koşullanma) sonrasında, zil sesinden hemen önce çalınan bir ışık tonunun 'yiyecek gelmeyecek' anlamına gelmesi durumunda o ışık tonu inhibituar ipucu işlevi görür ve salivasyon yanıtını baskılar.

Derin Analiz

Klasik ve edimsel koşullanma paradigmasında inhibituar ipucu, organizmaya pekiştirecin gelmeyeceğini veya eylemin karşılıksız kalacağını bildiren bir ayırt edici uyarıcıdır. Bu uyarıcılar doğrudan bir davranış tetiklemez; aksine, halihazırda var olan veya beklenen bir davranışsal eğilimi aktif olarak bastırır. Nörobiyolojik düzeyde prefrontal korteks ile amigdala ve striatum arasındaki inhibituar devrelerin (özellikle GABAerjik yolaklar) modülasyonuyla işlev görür. Dürtü kontrolü, ketleme (inhibition) ve çevresel değişimlere esnek adaptasyon gibi yürütücü işlevlerin temel yapı taşını oluşturur.

Etimoloji

Latince 'inhibere' (durdurmak, alıkoymak) fiilinden türetilen 'inhibitory' sıfatı ile Orta İngilizce 'cwe' (işaret, uyarı) kökünden gelen 'cue' kelimesinin birleşimi.

Karıştırmayın

Ayırt edici uyarıcı (discriminative stimulus) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici uyarıcı pekiştirmenin varlığını müjdelerken, inhibituar ipucu pekiştirmenin yokluğunu veya iptalini sinyaller.