İrade Bozukluğu
Will Disturbance
Tanım
Eugen Bleuler tarafından şizofreninin temel belirtilerinden biri olarak tanımlanan; irade gücünde, amaç yönelimli davranışlarda ve motivasyonda belirgin yetersizlik veya aşırı, amaçsız aktiviteyle karakterize bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca oturma odasındaki koltuğunda hiçbir şey yapmadan, hatta temel fiziksel ihtiyaçlarını (su içmek gibi) bile yerine getirme dürtüsü duymadan saatlerce oturan bir şizofreni hastası. Kendisine neden su içmediği sorulduğunda herhangi bir mazeret sunamaz; zira eylemi başlatacak zihinsel ivme (irade) tamamen sönmüştür.
Derin Analiz
Eugen Bleuler’in klasik psikiyatri nosolojisinde şizofreninin birincil belirtileri (akut semptomlar dışındaki temel yapı) arasında yer alan irade bozukluğu, hastanın içsel motivasyon sisteminin ve eylem başlatma kapasitesinin (abuli spektrumu) hasar görmesiyle tezahür eder. Bilişsel ve yürütücü işlevlerdeki derin çözülmeler, bireyin hedefe yönelik davranışları planlama, sürdürme ve sonlandırma yetisini sekteye uğratır. Bu durum klinik tabloda iki zıt uçta gözlenebilir: Bir uçta tam bir apati, hareketsizlik ve amaçsızlık (abuli veya istemsizlik) hakimken; diğer uçta ise amaca hizmet etmeyen, önemsiz ve bağlama uygun olmayan hiperaktivite formu yer alır. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki dopaminerjik devrelerdeki bozulmaların, istemli eylem hissi ile hareketin icrası arasındaki tutarlılığı ortadan kaldırdığı düşünülmektedir.
Etimoloji
İngilizce 'will' (irade, istek, Almanca Wille) ve Latince 'disturbare' (dağıtmak, karmakarışık etmek, dis- + turbare) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Abuli (genellikle daha sınırlı bir irade yoksunluğunu ifade ederken, irade bozukluğu daha geniş bir spektrumu kapsar) ve depresif apati (duygusal çöküntüye ikincil gelişen motivasyon kaybı; şizofrenideki irade bozukluğu ise duygulanımdan bağımsız temel bir bölünmedir).
Keşfetmeye Devam Edin
Abuli
Abuli
Aboulia
Bireyin eylem başlatma, karar verme ve amaca yönelik davranışları sürdürme kapasitesinde meydana gelen derin ve kalıcı azalma durumu.
İncele
Yürütücü İşlev Bozukluğu
Yürütücü İşlev Bozukluğu
Executive Dysfunction
Soyut düşünme, plan yapma, problem çözme, bilgi sentezleme ve karmaşık davranışları başlatıp sürdürme yetilerinde görülen bilişsel bozulma.
İncele